Grupo de Investigación Lingüística e Literaria Galega ILLA
Grupo de Investigación Lingüística e Literaria Galega ILLA
Universidade da Coruña
Glosario
da poesía medieval profana
galego-portuguesa
Voces do A
amar v. tr. e intr. 'amar, querer'
ImprimirAlternar visualización dos exemplos
6.1 Pois mi non val d’eu muit’amar / a mia senhor, nen a servir||7.16 sol non penso de vos amar / nen pensarei, a meu cuidar, / máis desto que veedes||7.21 o por que vos sempr’amei / per ren non mi-o tenhades||10.2 Min prês forçadament’Amor / e fez-mi amar que[n] nunc’amou||10.2 e fez-mi amar que[n] nunc’amou||10.7 e vejo que mal baratei, / que mi a [a]tal senhor tornei, / que non sabe que é amar / e sabe a omen penas dar||10.16 viver ei, se de min pensar, / ou morrer, se min non amar||10.31 que nunca eu soub’amar al / erg[o] ela, que mi faz mal!||12.3 pois ela nunca soub’amar, / atal senhor que vos direi||12.10 ca bõa dona vi eu ja / por amar mil tanto valer||14.8 Dereit’ei, / que da ren que máis amei, / daquela me segudades||14.34 Tal amar / podedes mui ben jurar / que nunca foi d’omen nado||14.39 Ũa ren vos juraria, / e devede-lo creer: / que ja máis non amaria / se desta posso viver||18.19 que nunca eu de vós parti / meu coraçon, pois vos amei, / nen ja nunca o partirei / d’amar-vos||18.21 nen ja nunca o partirei / d’amar-vos||20.16 e perdud’ei gasalhad’e sabor / de quanto á no mundo, sen amar||22.11 amo-a endoado, / e nunca end’ouvi al||24.7 e pesa-vos de vos amar / eu||24.30 assi me coitarán / por vós, que me queredes mal / porque vos amo||26.2 Assaz entendedes vós, mia senhor, / ca vos am’eu máis ca nulha ren||26.7 Mentr’eu ja vivo for, amar-vos-ei||26.14 Como quer que eu i aja razon, / amar-vos-ei enquant’eu viva ja||27.2 Min fez meter meu coraçon / en amar tal senhor||28.26 vos rog’eu / ... / que por vos eu muit’amar non / vos caia, senhor, en pesar||29.1 De-lo dia en que eu amei / mia senhor||29.12 que non pud’al ben / querer, poi-la vir, nen amar||39.8 Perque vos non nembrastes vós de min, / que vos amo, sen[h]or, máis d’outra ren||44.13 Eu, que [a] amo máis ca min, / fig’este atreviment’atal / u lhi dixi [este] meu mal||46.4 Grave dia naceu, senhor, / quen se de vós ouv’a partir / e se teve por devedor / de vos amar e vos servir||47.6 avendo-mi vós desamor / u vos amei sempre a servir / des que vos vi||47.24 por én non / vos amarei nulha sazon||48.2 Non sei dona que podesse / vale-la que eu amei||51.2 Gran mal me faz agora’l-rei, / que sempre servi e amei||53.10 non me devedes vós culp’a põer / porque non sei eu ren no mund’amar / senon vós||53.13 senhor, nunca eu ja culpa averei / de non amar, ..., / senon vós||56.7 porque pod’ome seer guardado, / ..., de vos ta[n] muit’amar||56.9 Ca, senhor, por quanto Deus quis fazer / no mund’a ome molher muit’amar, / vedes, tod’esto vos eu ei a aver||57.20 E, macar vos eu mui de coraçon / amo, senhor, muit’a vosso pesar||60.13 se vos eu nunca máis amei / de quanto vos devi’a amar / ome que vivess’en logar / en que vos podesse veer||60.14 se vos eu nunca máis amei / de quanto vos devi’a amar / ome que vivess’en logar / en que vos podesse veer||66.21 non vos am’eu por vos ar desamar||67.14 Mais pero, enquant’eu viver, / sempre a ja máis amarei / d’outra cousa||68.17 E tod’ome que se poder / per algũa guisa guardar / de nunca molher muit’amar / fara bon sén se o fezer||76.3 sei eu mui ben / ca vos faço mui gran pesar / de que vos sei tan muit’amar||76.9 E pesa-vos porque non ei / eu poder no meu coraçon / d’amar, mia senhor, se vós non||79.14 e a dona servirei des aqui / pola donzela que eu muito amei||80.13 ca vos pesa de vos amar||80.16 ca, se eu ouvesse poder / de qual dona quisess’amar, / atal senhor fora filhar / onde cuidasse ben aver||82.11 ca ‘ssi me ten forçad’Amor / que me faz atal don’amar, / que me quer mui gran mal por én||82.13 e, porque non sab’amar, ten / que non pod’om’amor forçar||87.20 nen atal dona nunc’amei / onde gãar podesse ren / senon gran coita e non al||90.7 non vos pes ja de vos amar, / por Deus||95.7 mais fez-mi-a Deus, des que a vi, / sen o meu grado muit’amar||97.24 E mia senhor non sabe qual / x’é esta coita que eu levei / por ela des que a amei||102.17 amar-vos-ei mui máis ca min / entanto com’eu vivo for||102.25 amar-vos-ei sempre, senhor||107.6 ca dizen que eu mi-o busquei / mui ben porque eu vos amei||109.6 Mais est’, ao meu grado, / mui ben sera jurado, / senhor: que nunca vos amei!||109.8 logo lhis eu juro que outra molher amo máis d’outra ren||116.6 mais entend’ora que faç’i mal sén / de vos amar||117.24 máis mi-o deviades vós gradecer / ca se vos eu, mia senhor, [máis] amasse / por algun ben que eu de vós cuidasse / aver||118.7 A ren do mundo que eu máis amava||121.2 Como morreu quen nunca ben / ouve da ren que máis amou||121.6 Como morreu quen foi amar / quen lhe nunca quis ben fazer||121.16 Como morreu quen amou tal / dona que lhe nunca fez ben||122.21 log’ante vós mi afrontarán / que vos amo de coraçon||123.7 e eu sempr’o meu amarei||128.3 essa faz a min Deus amar||131.11 ca muit’á que lh’eu morte mereci / se dev’ome per amar a morrer||132.16 meu mal cuidei / porque cuidei / d’amar-vos ja, mais que farei?||135.10 Ca m’atrev’eu en vos amar||135.25 que m’ar pregunten des aqui / se sodes vós a mia senhor / que amei sempre e servi||136.18 nen que m’end’eu tenha por devedor, / nen outr’ome que tal senhor amar||139.9 e vós, senhor, non sei que i perçades / en guarirdes voss’ome que matades / e que vos ama máis que outra ren||139.13 pero Deus sabe quan de coraçon / oj’eu vos amo||140.8 ven-me mal porque quero ben / mia senhor e mia natural, / que am’eu máis ca min nen al||140.10 e tenho que ei dereit’i / d’amar tal senhor máis ca mí||142.7 todos maravilhados son / de non poder meu coraçon / per algũa guisa quitar, / ..., de vos amar||143.5 D’amar a quen non ousarei / falar||143.10 Por gran coita per-tenh’atal / d’amar a quen nunca meu mal / nen mia coita ei a dizer||144.1 Meu coraçon me faz amar / senhor atal, de que eu ei / todo quant’eu aver coidei||146.11 que vos eu nunca mereci pesar / de que me vos con dereito queixedes, / ergo se vos pesa de vos amar||146.13 e non tenh’eu que é torto nen mal / d’amar ome sa senhor natural||147.17 Ca de tal coita sabedor / soo por quanto mal sofri / amand’, ...||154.8 amo qual dona vos direi||159.3 que nunca soube ren amar / ergo vós||160.1 Am’eu tan muito mia senhor / que sol non me sei conselhar||160.14 Que ventura que me Deus deu, / que me fez amar tal molher / que meu serviço non me quer!||161.14 Pero sei-m’eu que me faço mal sén / de vos amar||164.14 E, se m’El amostrar a mia senhor, / que am’eu máis ca o meu coraçon||166.17 Pois Deus, que mi-a fez muit’amar, / non quer||183.14 ca perderia, ..., / gran coita que me fazedes aver, / senhor fremosa, des que vos amei||190.7 E, pois vos eu amei des que vos vi||190.8 E, pois vos eu amei des que vos vi / e amo máis de quantas cousas son||200.5 pois me tan bõa dona fez morrer / e mi ora fez veer outra molher, / per bõa fe, que amo máis ca mí||205.24 nunca veja de quanto ama prazer!||214.20 pois El quer / que vos eu ame máis d’outra molher||215.9 E veja eu de vós, senhor, / e de quant’al amo, pesar||215.16 E, per bõa fe, mia senhor, / amei-vos muito máis ca mí||215.20 nen m’iria partir / d’u eu amasse outra molher / máis ca vós||216.7 e o Amor, que me vos faz amar||218.14 pero que non sei / quen na tan muito ame come min||219.1 Quan muit’eu am’ũa molher / non o sabe Nostro Senhor||220.2 Om’a que Deus ben quer fazer / non lhe faz tal senhor amar / a que non ouse ren dizer / con gran pavor de lhe pesar||221.14 E, mia senhor, assi m’ajude Deus / escontra vós, que me faz tant’amar / que non sei i conselho que filhar||223.1 Se vos eu amo máis que outra ren, / senhor fremosa que sempre servi||223.7 Se vos eu amo máis d’outra molher / nen ca outr’om’e máis ca min nen al||235.30 Mais de que podia peor a estar, / pois eu non vej’aquela que amar / sei máis de min nen quantas cousas sei?||241.12 pois que non coido nunc’a veer ja / esta senhor, que por meu mal amei / des que a vi||241.13 pois que non coido nunc’a veer ja / esta senhor, que por meu mal amei / des que a vi, e am’e amarei / mentr’eu viver||241.13 pois que non coido nunc’a veer ja / esta senhor, que por meu mal amei / des que a vi, e am’e amarei / mentr’eu viver||242.4 e gran sabor / ei eu de as servir por mia senhor, / que amo muit’, ...||243.4 que amei sempre máis ca outra ren||243.9 E tenho que me fez Deus mui gran ben / en me fazer tan bõa don’amar||244.2 Senhor fremosa, vejo-vos queixar / porque vos am’e amei, pois vos vi||244.2 Senhor fremosa, vejo-vos queixar / porque vos am’e amei, pois vos vi||246.13 Amo-vos tant’e con tan gran razon, / ..., / que coid’eu est’, e vós que non é ‘ssi||252.6 pois sen meu grad’ei a fazer / a mia senhor mui gran pesar, / ca lhe pesa de a amar||259.2 Senhor fremosa, pois pesar avedes / de que vos amo máis ca min nen al, / direi-vos gran verdad’, ...||259.14 e, pois Deus tanto ben vos fez, senhor, / de vos amar non me vos én queixedes||259.30 Pois que vos pesa porque vos amei, / sei, se viver, que viverei coitado||260.6 que vos non pes de vos eu muit’amar||260.11 se vos oj’eu faço pesar i / en vos amar, mia senhor, máis ca mí||260.14 E, se me vós quiserdes consentir / que vos am’eu, direi-vos ũa ren||261.14 des quando vos amei / todo sabor do mundo perdud’ei||265.1 Nostro Senhor, que mi a min faz amar / a melhor dona de quantas El fez||274.10 se por aquest’ama dev’a seer, / é-o ela, ..., / ou se o é po-la eu muit’amar||276.6 se me fazedes por al, senhor, mal / senon porque vos amo máis ca min nen al||276.13 [n]en ca outr’omen nunca amou molher||284.14 pois algun ome máis ama molher / ca sí nen al||288.14 E rog’eu Deus, que tan de coraçon / me vos fez amar des quando vos vi||300.8 logo vos tant’amei, / senhor fremosa, que assi coidei / que nunca vos podesse máis amar||300.10 logo vos tant’amei, / senhor fremosa, que assi coidei / que nunca vos podesse máis amar||300.13 Amei-vos tant’u vos primeiro vi / que nunca ome tan de coraçon / amou molher||300.15 Amei-vos tant’u vos primeiro vi / que nunca ome tan de coraçon / amou molher||303.7 non querria das outras a melhor / eu querer ben por aver seu amor / e non amar mia senhor||303.19 ca me faz Deus tan bõa don’amar||304.3 A mia senhor, a que eu sei querer / melhor ca nunca quis om’a molher, / poi-la tant’amo||306.2 A mia senhor, que mui de coraçon / eu amei sempre des quando a vi||306.9 mais, porque amo tan boa senhor, / Deus non mi-a mostre||312.9 ca muito per-á gran sabor quen senhor ama de falar / en ela se acha con quen||315.6 nunca dona vi / tan fremosa come vós nen de mí / tan amada com’eu vos sei amar!||315.7 E, pois vos amo tanto, mia senhor, / ..., quero-vos dizer / qual coita me vós fazedes sofrer||315.20 e empero non me poss’én quitar / nen quitarei, ..., / de vos servir, senhor, e vos amar||322.3 que farei eu, que vos sempr’amei?||323.2 Quen me vir e quen m[e] oir / que algũa molher amar / non se vaa dela quitar||326.1 Non am’eu mia senhor, par Deus, / por nunca seu ben asperar||326.7 Non a amei, des que a vi, / por nunca dela aver seu ben||326.13 Non a amo, per bõa fe, / por nunca seu ben aver ja||352.8 pois que eu ben sei / que de mia senhor muit’amar / non ei poder de me quitar||369.2 Senhor fremosa, creede per mí / que vos amo ja mui de coraçon||372.12 que sen mesura sodes contra mí, / que vos amei sempre máis d’outra ren||373.3 que nunca perca coita nen pesar / eu, que vos sei máis d’outra ren amar||374.11 sempre eu ouve por amar desamor||377.1 Sempre vos eu d’outra ren máis amei / por quanto ben Deus en vós pôs, sen[h]or||377.8 Por quanto ben, por vos eu non mentir, / Deus en vós pôs vos am’eu máis que al||377.14 Por quanto ben Deus en vós foi põer / vos am’eu máis de quantas cousas son / oje no mund’...||382.5 amad’aquel que vos ten en desden / e leixade min que vos quero ben||384.19 aquela, por que trobad’avedes / e que amastes vós máis d’outra ren||385.4 e des oimais quer’amar Deus, / ca mi mostrou quen oj’eu vi||385.10 mais os meus olhos quer’eu ben / e ja sempre Deus amarei||385.15 mais os meus olhos quer’amar / e quer’amar Nostro Senhor||385.16 mais os meus olhos quer’amar / e quer’amar Nostro Senhor||400.13 – Amo-vos tanto que eu mui ben sei / que non podia máis, per bõa fe, / e non diredes que assi non é||402.1 Senhor fremosa, des que vos amei / sab’ora Deus que sempre vos servi / quant’eu máis pud’; ...||402.9 e am’eu vós quanto vos posso amar||402.9 e am’eu vós quanto vos posso amar||409.6 e, porque soub’esto de mí Amor, / fezo-m’el que amas[s]e tal senhor / en que m[e] ben mostrass’o seu poder||414.15 e vedes qual senhor / me faz amar muito Deus e Amor||416.8 pero vos amo máis ca min nen al||416.13 E, pero vos amo máis d’outra ren, / senhor de mí e do meu coraçon||416.19 [ca ensandecerei] / por vós, que eu muit’am’e amarei / máis de quant’al vejo nen veerei||416.19 por vós, que eu muit’am’e amarei / máis de quant’al vejo nen veerei||423.18 e, por én, gran sabor / ei de mia morte se mi-a quiser dar / Amor e a que me fez gran pesar / veer daquela ren que máis amei||424.1 Por mal de mí me fez Deus tant’amar / ũa dona que ja per nen un sén / sei que nunca posso prender prazer / dela nen d’al||430.2 Mui gran poder á sobre min Amor, / pois que me faz amar de coraçon / a ren do mundo que me faz maior / coita sofrer||432.10 senon de Deus, que me tolhe o sén, / en me fazer tal senhor muit’amar||433.3 Ora poss’eu con verdade dizer, / senhor fremosa, que faço mal sén / en vos amar||433.10 de-lo dia que vos primeiro vi / meu mal fiz e faço de vos amar||434.17 quantos saben que vos sei muit’amar / diran que vós me ma[tastes], senhor||435.10 que nunca me perdon / Nostro Senhor se máis de coraçon / vos pud’amar do que vos sempre amei||435.10 que nunca me perdon / Nostro Senhor se máis de coraçon / vos pud’amar do que vos sempre amei, / des que vos vi, e amo||435.11 que nunca me perdon / Nostro Senhor se máis de coraçon / vos pud’amar do que vos sempre amei, / des que vos vi, e amo||436.15 por vós, mia senhor, que sempr’amarei, / mentr’eu for vivo, máis ca min nen al||436.24 nen vós, que sempr’amei||437.3 pois vos eu sei máis d’outra ren amar, / que diredes a quen vos preguntar||437.17 pois vos [eu] amo mui de coraçon, / senhor, por que me leixades morrer?||437.23 pois vos eu amo muito máis ca mí, / senhor, por que me leixades morrer?||439.1 Tan muito mal me ven d’amar / a mia senhor, per bõa fe, / meus amigos, que assi [é] / que ei a dizer con pesar||439.6 ao demo comend’Amor / e min se d’amar ei sabor!||440.6 e [que] punh’en partir o coraçon / de vos amar, pois non ei voss’amor||441.20 [c]a non poss’eu desto forçar / Deus, que me vos faz muit’amar.||444.13 Amo-vos tant’e tan de coraçon / que o dormir ja o ei perdudo, / senhor de mí e do meu coraçon||455.4 e non vi mia senhor [á] mui gran peça, / Milia nen Sancha Fernandiz, que muit’amo||455.6 e chamo / Milia nen Sancha Fernandiz, que muit’amo||461.13 Por que vos todos amassen sempre vós muito punhastes||464.26 e por ende per ren partir / de vos muit’amar non posso / nen farei||464.30 ante ben sei ca morrerei / se non ei / vós, que sempre i amei||487.7 ca vossa onra é [de] todos nós / e quantos nós avemos per-amar||487.16 E ainda vos conselharei al / porque vos amo [mui] de coraçon||495.12 porque sei que vos farei tal / mingua qual fez omen leal / (...) / a quen ama, pois morto for||498.12 ca El sabe ben quan de coraçon / vos eu am’e [que] nunca vos errei||502.2 Nunca Deus fez tal coita qual eu ei / con a ren do mundo que máis amei||502.3 Nunca Deus fez tal coita qual eu ei / con a ren do mundo que máis amei, / ..., e am’e amarei||502.3 Nunca Deus fez tal coita qual eu ei / con a ren do mundo que máis amei, / ..., e am’e amarei||503.2 Da mia senhor, que eu servi / sempr’e que máis ca mí amei, / veed’, amigos, que tort’ei||503.16 se per servir / e pe-la máis ca min amar, / se est’é mal, a meu cuidar, / este mal non poss’eu partir||506.7 pois de vós non ei nen un ben, / de vos amar non vos pes én, / senhor||507.14 E, pero que vos diz que non / trobo por vós, que sempr’amei||509.8 Grave vos é, ben vej’eu que é assi, / de que vos amo máis ca min nen al||509.15 Grave vos ést’, assi Deus mi perdon, / que non podia máis, per bõa fe, / de que vos am’, e sei que assi é||515.13 se soubessedes quanto mal levei / e quanta coita, des que vos amei, / por vós||526.8 porque vos sei amar / mui máis que os meus olhos nen ca min||526.12 pero sabe Deus que ei gran pesar / de vos amar, mais non poss’al fazer||530.14 e o mui namorado / Tristan sei ben que non amou Iseu / quant’eu vos amo||530.15 e o mui namorado / Tristan sei ben que non amou Iseu / quant’eu vos amo||532.13 ca me vos fez Deus tant’amar, / er fez-vos tan muito valer / que non poss’oj’en mí osmar, / senhor, como possa viver||536.16 E saben quantos saben vós e min / que nunca cousa come vós amei||542.7 Pero sempre vos soub’amar, / ..., / máis que os meus olhos e min||549.6 non querra Deus que err’en mí, / que a sempr’amei e servi / e lhi quero ca mí melhor||558.8 Prazer avedes do meu mal, / pero vos amo máis ca min||560.2 Senhor fremosa, vejo-vos queixar / porque vos am’, e no meu coraçon / ei mui gran pesar||561.1 Amor fez a mí amar, / gran temp’á, ũa molher / que meu mal quis sempr’e quer||561.12 Tal molher mi fez Amor / amar que ben des enton / non mi deu se coita non||563.9 De mi valerdes, senhor, nulha ren / non errades, pois vos sei tant’amar / como vos am’; ...||563.10 De mi valerdes, senhor, nulha ren / non errades, pois vos sei tant’amar / como vos am’; ...||563.24 De mi valerdes, Deus non mi perdon / se vós perdedes do vosso bon prez, / pois vos tant’am’, ...||579.3 Roga-m’oje, filha, o voss’amigo / muit’aficado que vos rogasse / que de vos amar non vos pesasse||579.13 ca de vos el amar de coraçon / non vej’eu ren que vós i perçades||609.17 Que fazen en casa / do que eu muit’amava||609.22 Do que eu muit’amava, / chamar-m’-an perjurada||615.1 quen vos [ama / e por] vós é coitado / e se por vosso chama||626.15 Quand’eu perdi aquela que amar / sabia máis que min nen outra ren, / non cuidava d’atender outro ben||626.19 u perdi aquela que amei, / en outra senhor mui melhor cobrei||628.7 [e] non vos amo nen me perderei, / u vos non vir, por vós de soidade||628.21 amade vós o q[ue] vos máis deseja||651.9 Se m’eu a vós, que amo máis ca min, / non assanhar||657.4 Aqui vejo, filha, o que amades, / o por que vós migo baralhades||657.11 O por que vós migo baralhades / quero-lh’eu ben, poi-lo vós amades||659.2 Que coita tamanha ei a sofrer / por amar amig’e non o veer!||659.5 Que coita tamanha ei endurar / por amar amig’e non lhi falar!||659.7 Por amar amig’e o non veer / nen lh’ousar a coita que ei dizer||659.10 Por amar amig’e non lhi falar / nen lh’ousar a coita que ei mostrar||703.2 Ai meu amigo, se [vós] vejades / prazer de quanto no mund’amades, / levade-me vosc’, amigo||720.2 Meu amigo, se vejades / de quant’amades prazer||730.6 mais esto quen no creerá, / que nunca el de coraçon / molher muit’ame se min non?||730.8 Pode meu amigo dizer / que ama ou[t]ren máis ca sí / nen que outra ren nen ca mí||753.15 non por mia alma candeas queimei, / mais por veer o que eu muit’amei / sempr’, ...||757.6 mais el muit’ama alguen||757.13 Lealmente ama Joan de Guilhade||759.4 ar faz-mi meu amigo muit’amar||773.5 Ca un amigo que eu sempr’amei / pediu-mi cinta e ja lha er dei||776.8 – Que prol ten el ou que talan lhe dá / de vos servir e amar máis que al / sen ben que aja de vós senon mal?||781.15 Non ven o que muito amava!||783.16 Mais, amigas, conselho á d’aver / dona que prez e parecer amar||786.1 O meu amigo, que sempr[e] amei / d[e-l]o primeiro dia que o vi, / ouv’el un dia queixume de mí||787.19 E, amiga, quen alguen sab’amar, / mal pecado, sempr’end’á o pesar||812.15 E o que esto diz non sab’amar / neũa cousa tan de coraçon / com’eu, senhor, amo vós||812.17 E o que esto diz non sab’amar / neũa cousa tan de coraçon / com’eu, senhor, amo vós||815.3 que amades ja outra e mí non||815.8 Oi dizer, por me fazer pesar, / amades vós outra, meu traedor||840.11 ca non sab’el amar / tan muit’outra ren come vós, senhor||840.19 ca nunca soub[e] amar outra ren||842.1 A meu amigo, que eu sempr’amei, / des que o vi, mui máis ca min nen al, / foi outra dona veer por meu mal||842.7 Mái-lo amei ca min nen outra ren / des que o vi||849.7 ca sei eu ben que nunca mi a falir / á quen eu sérvia, ..., / mais non que eu tan muito possa amar / com’ela||849.14 farei-lho eu oir / ca sérvio eu outren (...), / e que am’ela muit’a seu pesar||849.24 pero ela, que nunca soub’amar, / non saberia conselh’aver i||850.21 assi m’ei ja / vosc’a perder por vos amar||851.2 A que eu quero gran ben des que a vi / e que amo, Deu-lo sabe, máis ca mí / me faz en coita viver||851.17 Nunca tal ventura vistes qual eu ei / contra ela, que servi sempre e amei||852.8 rogar-vos-ei, / come sen[h]or que am’e que servi||853.5 ca inda lh’eu muito graceria / o de que lhi nunca ouvera grado, / po-la amar e servir doado||855.10 Pero ben sabe Deus, que pod’e val, / que sempr’eu pugi no meu coraçon / en vos servir porque vos sei amar / máis d’outra ren||856.9 Ja meus dias assi ei a passar: / en amando, máis que outro amador, / vós, mia sen[h]or||856.10 vós, mia sen[h]or, que sempre eu soub’amar / e servir máis que outro servidor||861.14 o que me sabe máis que sí amar||864.23 Que coita ei tan grande de sofrer, / amar amig’e non’ousar veer!||867a.1 Amor faz a min amar tal senhor / que é máis fremosa de quantas sei||867b.14 Amor faz a min amar tal sen[h]or / máis fremosa de quantas oj’eu sei||867a.17 e por esta razon / [...] / trob’eu, e non per antolhança, / mais porque sei lealment’amar||867b.20 trob’eu, e non per antolhança, / mais pero sei mui lealmente amar||867a.27 atal am’eu e por seu quer’andar||867b.30 atal am’eu e por seu quer’andar||870.4 se amigo amar, / so aquestas avelaneiras frolidas / verra bailar||872.2 – Bailade, oje, ai filha, que prazer vejades, / ant’o voss’amigo, que vós moit’amades||881.4 quando ar cuid’en qual senhor / me fez e faz amar||881.7 quand’er cuido no mal que m’én ven / por vós, a que pesa de vos amar||882.8 E por esto non leixei pois [a] amar / e servir ben e faze-lo milhor||882.26 e por én / am’eu e trob’e punh’en na servir||883.2 Amor, de vós ben me posso loar / de qual senhor mi fazedes amar||883.17 Am’eu e trobo e sérvi’, a máis poder, / aquesta dona por seu ben aver||887.1 Amor, non qued’eu amando / nen quedo d’andar punhando / como podesse fazer / per que vossa graç’ouvesse||887.8 contra mia desaventura / non val amar nen servir||887.11 Am’e sirvo quanto posso / e praz-me de seer vosso||887.32 Porque sol dizer a gente / do que ama lealmente / «se s’én non quer enfadar, / na cima gualardon prende»||887.35 am’eu e sirvo por ende||889.23 Ai Deus Senhor, quando se nembrará / esta dona, que tant’amo, de min||889.29 E por end’am’e sérvi’e sõo seu, / desta senhor||891.3 Eu sei la dona velida / que a torto foi ferida, / [c]a non ama||891.7 [C]a, se oj’amig’amasse, / mal aja quen a malhasse||893.3 [S]enhor, eu vivo muit’a meu pesar / e mui coitado, ..., / por vós, que amo mui de coraçon||893.4 por vós, que amo mui de coraçon, / que me fez Deus, por mal de mí, amar||893.8 nunca coita perdi / por vós, que eu por mal de mí amei / des que vos vi||893.22 [nunca coita perdi] / por vós, que amo muito máis ca mí||896.11 Cuid’est’, e cuido guisado, / ca me quis Deus aguisar / que sempr’amei desamado||896.12 e faz-me senhor amar / tan de prez e que parece / tan ben que per parecer / e per prez outre merece / que a possa merecer||896.17 Mais non am’eu per meu grado / nen ar cuid’a gradoar / d’Amor||896.22 pero quero-m’esforçar, / con sén e con lealdade, / d’amar e seer leal||897.25 e muit’á ja que m’en seu poder ten / ben de-lo temp’u soian amar||898.21 mais, que non am’, esto nunca sera!||900.3 veendo gran pesar / da ren que máis soubess’amar / de quantas Deus quiso fazer||904.1 Ja eu non am[o] a quen soia / nen ei a coita que ant’avia||905.16 Senhor, e non foi pelo meu / grad’u vos fui amar||905.17 Senhor, e non foi pelo meu / grad’u vos fui amar nen ei / i culpa porque vos amei||905.24 E non xe vos filhe pesar / por vos eu mui de coraçon / amar||907.13 De ja sempr’esta dona amar / per min non se pode partir||924.7 ca todo-los deste mundo eu venci / d’amar, amando a que m’en poder ten||924.7 ca todo-los deste mundo eu venci / d’amar, amando a que m’en poder ten||924.15 Pero de a tant’amar, a meu sén, / ... / ..., / venço-os en querendo-lhi gran ben||924.23 E, senhor rei de Portugal, aqui / julgad’ora se eu, amand’assi, / dev’a seer desamado por én||926.28 [ai] lume destes meus / olhos, que sempre máis que min amei!||938.7 pois vos sei amar / de coraçon, devedes receber / aquesta salva que venho fazer||938.20 Nen quer’eu dona por senhor tomar / senon vós, que amo e quero amar||938.20 Nen quer’eu dona por senhor tomar / senon vós, que amo e quero amar||945.9 Os que me veen preguntar / como mi vai queren saber / com’est’a que sei muit’amar||953.7 Ben jura[n] que a[s] saben [ben] amar||955.6 e eu tenho, fremosa mia senhor, / mui guisado de vos fazer pesar / se vos pesa de vos eu muit’amar||956.19 se eu mia senhor amo polo meu / ben e non cato a nulha ren do seu, / non am’eu mia senhor, mais amo mí||956.21 non am’eu mia senhor, mais amo mí||956.21 se eu mia senhor amo polo meu / ben e non cato a nulha ren do seu, / non am’eu mia senhor, mais amo||956.24 E mal mi venha se atal fui eu, / ca, des que eu no mund’andei por seu, / amei sa prol muito máis ca de min||961.2 A mia senhor, que me ten en poder / e que eu sei máis d’outra ren amar||961.9 ca, se eu migo podesse poer, / se Deus mi valha, de a non amar, / ela non avia que mi rogar||961.16 [E] sa bondad’e seu bon parecer / mi faz a mí mia senhor tant’amar||963.10 «Por Nostro Senhor, / quitade-vos, amigo, de mal sén / e non amedes quen vos non quer ben»||963.17 «Tenh’eu por melhor / de vos quitardes, ca prol non vos ten / d’amardes min, pois mi non é én ben»||965.8 Pero que ome part’o coraçon / das cousas que ama||967.1 A mia senhor, que eu sei muit’amar, / punhei sempre d’o seu amor gaar / e non o ouvi||967.7 E des que a vi sempre a muit’amei||968.3 eu amei ũa donzela / por que m’ouvistes trobar||975.4 tan grave foi por mí / e por vós, que tan gran pesar / avedes de que vos am’eu!||975.7 greu vos seri’, a meu cuidar, / d’amardes-mi muito, senhor||975.12 E non foi ome atẽes aqui, / ..., / que me quisessedes amar||977.13 des que me viu nunca ren tant’amou, / mais non saben [se me quer ben, se mal]||981.1 Tan muito vos am’eu, senhor, / que nunca tant’amou senhor / ome que fosse nado||981.2 Tan muito vos am’eu, senhor, / que nunca tant’amou senhor / ome que fosse nado||984.2 A mia senhor, que eu máis d’outra ren / desejei sempr’e amei e servi||985.9 en forte pont’eu fui nado, / que vos amo sen meu grado||986.13 E Deus, [que] sabe que vos am’eu muito / e amarei enquant’eu vivo for, / El me leix’ante por vós trager luito / ca vós por mí||986.14 E Deus, [que] sabe que vos am’eu muito / e amarei enquant’eu vivo for, / El me leix’ante por vós trager luito / ca vós por mí||987.4 e que se fez con razon verdadeira / [en] todo o mundo temer e amar||991.22 E a Don Telo Deus xo amou / pera sí||994.15 Por vós me vẽo muito mal / des aquel di’en que vos vi / e vos amei e vos servi||995.6 que nunca Deus gran coita quiso dar / senon a quen El fez molher amar / com’a min fez||995.20 e nunca me quis dar / ben dessa dona que me fez amar||1001.7 Non me val ela, que eu sempr’amei, / nen seu amor, que me forçado ten||1032.3 Non vos sabedes, amigo, guardar / de vos saberen, por vosso mal sén, / como me vós sabedes muit’amar||1032.16 Do que me guarda tal é seu cuidar: / que amades, amig’, outra senhor||1041.2 sei muitas donas que saben amar / seus amigos e soen-lhis falar / e non lho saben||1044.6 O que eu amo máis ca min / dizen que cedo sera aqui||1049.1 Amei-vos sempr’, amigo, e fiz-vos lealdade||1065.26 e, pois meu temp’assi me fal / amand’eu vós, dev’a querer / ante mia morte ca viver / coitad’, ...||1067.5 rogar-vos-ei, por Deus, se vos prouguer, / que vos non pes de vos eu muit’amar||1068.1 A dona que eu am’e tenho por senhor / amostrade-mi-a, Deus||1068.10 Ai Deus, que mi-a fezestes máis ca min amar, / mostrade-mi-a u possa con ela falar||1072.7 perdi / desejos de quant[o] al fui amar||1072.19 mais tal senhor am’eu que, poi-la vi, / sempre por ela gran coita sofri||1074.38 que non digades que ides amar / bõa dona, ca vos non é mester / de dizerdes de bõa dona mal||1078.8 Non mi fal coita nen vejo prazer, / senhor fremosa, des que vos amei||1082.5 quero-vos agora rogar, / mia senhor, por Nostro Senhor, / que vos non pes de vos amar, / ca non sei al tan muit’amar||1082.6 quero-vos agora rogar, / mia senhor, por Nostro Senhor, / que vos non pes de vos amar, / ca non sei al tan muit’amar||1083.3 Cuidades vós que mi faz a mí Deus / por outra ren tan muito desejar / aquesta dona, que me faz amar||1086.8 E sabe Deus e Santa Maria / que non am’eu tant’al eno coraçon / quant’amo vós, nen ar poderia||1086.9 E sabe Deus e Santa Maria / que non am’eu tant’al eno coraçon / quant’amo vós||1096.1 Sei ben que quantos eno mund’amaron / e aman, todo-los provou Amor||1096.2 Sei ben que quantos eno mund’amaron / e aman, todo-los provou Amor||1096.3 e fez a mí amar ũa senhor / de quantas donas no mundo loaron / en todo ben||1096.7 pois que desenganado / fui dos que aman e dos que amaron||1096.7 pois que desenganado / fui dos que aman e dos que amaron||1096.9 E des enton, por quantos se quitaron / d’amar, por én travou en min Amor||1098.1 pois me tan muit’amar / fezestes, quan muit’amo, ũa molher||1098.2 Meu Senhor Deus, pois me tan muit’amar / fezestes, quan muit’amo, ũa molher, / rogue-vos outren quanto xi quiser||1099.24 «Por que leixou / assi morrer quen o tan muit’amava||1100.28 e pero creede, se vos non pesar, / que non ést’oj’outra no mundo nada, / se vós non sodes, que eu sábia amar||1102.1 Dizen pela terra, senhor, ca vos [eu] amei / e de toda-las coitas a vossa maior ei||1102.5 Dizen pela terra ca vos [eu] amei, [senhor], / e de toda-las coitas a vossa ei maior||1110.1 Os que non aman nen saben d’amor / fazen perder aos que amor an||1110.7  e por esto perç’eu e os que ben / lealmente aman, segundo meu sén||1111.2 Senhor, por vós ei as coitas que ei, / e per Amor, que mi vos fez amar||1125.14 Agora ja me partirei / de vós, senhor, que sempr’amei||1125.18 e partir-m’-ei / de vós, mais non de vos amar||1134.10 Nen o viss’eu nen o tant’amasse||1140.5 E, pois dizedes ca poder non avedes d’al tant’amar / come min, ai meu amigo, dizede, se Deus vos ampar||1140.9 E, pois vos eu ouço dizer ca non amades tan muit’al / come mí||1140.13 Porque oi sempre dizer d’u ome muit’amou molher / que se non podia end’ir, pesar-mi-á se eu non souber||1141.7 Meu amigo, se vós a min muit’amades, / fazede por mí atanto, que bõa ventura ajades||1153.4 poden-m’agora guardar, / mais non me partirán de o amar||1153.14 Muito me poden guardar, / e non me partirán d[e] o amar||1154.9 e logo disse, por me non pesar, / que por meu ben me soube tant’amar||1154.14 Aquel dia que se foi mi jurou / que por meu ben me sempre tant’amou / e amará||1154.15 Aquel dia que se foi mi jurou / que por meu ben me sempre tant’amou / e amará, pois migo começou||1157.7 Filha, que mal baratades, / que o sen meu grad’amades||1171.4 se amigo amar, / so aquestas avelaneiras frolidas / verra bailar||1204.11 passa seu amigo, que [a] muit’a[ma]ava||1204.16 Passa seu amigo, que a muit’amava||1218.6 nen mi aduz o meu amigo, que sempr’amei||1225.3 Amiga, muit’amigos son / muitos no mundo por filhar / amigas po-las muit’amar||1226.2 – Amiga, vistes amigo / d’amiga que tant’amass’e / que tanta coita levasse / quanta leva meu amigo?||1233.15 mai-la que vos disser / que ama tant[o] om’outra molher / mentir-vos-á||1233.20 E ben vos poss’eu en salvo jurar / que outr’ome vivo non sab’amar / dereitamente||1235a.13 Se m’el’a min amasse, mui gran dereito faria||1239.10 quando vos el amava máis ca sí, / por que lhi non fezestes ben enton?||1239.17 – Vedes, amiga, meu sén ést’atal / que, pois Deus vos amigo dar quiser / que vos muit’am’e vos gran ben quiser, / ben lhi devedes fazer e non mal||1248.8 ca non pode guarir se per min non, / ca o am’eu||1250.4 e, se molher amar, / filh’aquel ben que lhi Deus quiser dar||1258.14 Por quantas vezes pesar / vos fiz de[s] que vos amei, / algũa vez vos farei / prazer||1263.26 e irei / ced’u a vi po-la veer, / ca non sei al tan muit’amar||1274.27 – Por ess’, amiga, venha mal a quen / vos amar, pois tal preito per vós ven||1299.1 Quantas sabedes amar amigo / treides comig’a lo mar de Vigo||1299.4 Quantas sabedes amar amado / treides-vos mig’a lo mar levado||1307.16 mais, por quanto vós comig’amades, / non vos en[tendan, per ren que seja, / que vos eu mand’ir u vos el veja]||1354.9 «Por caridade, / u é d’aqui salvidade / que sempr’amou castidade?»||1391.2 Pero me vós, donzela, mal queredes / porque vos amo, conselhar-vos-ei||1418.7 Porque o amo tan de coraçon / como nunca amou amigo molher, / irei ali u el-rei estever||1418.8 Porque o amo tan de coraçon / como nunca amou amigo molher, / irei ali u el-rei estever||1432.1 – Quen ama Deus, Lourenç’, ama verdade||1432.1 – Quen ama Deus, Lourenç’, ama verdade||1453.8 E, mia senhor, per boa fe, / pois soubestes que vos amei, / me desamastes, eu o sei||1453.14 Meu coraçon non se partiu, / pois vos viu, de vos muit’amar||1498.17 Por que vos diz el que quer al rei mal, / ca ren non vee, ..., / que el máis am’eno seu coraçon / nen veerá nunca?||1546.3 porque non ei ja quen amar||1547.9 Morrera eu, se vos com’om’[a]masse / a mia senhor, que mi vós tol[h]estes||1548.11 Non a desamo nen amo eu||1570.14 casou-s’ora, por mi pesar fazer, / con quen a nunca amou nen amará||1570.14 casou-s’ora, por mi pesar fazer, / con quen a nunca amou nen amará||1570.23 pois viren que non amades al / senon elas, logo vos faran tal / qual fez a min ũa||1570.28 e todas son / aleivosas, e quen lhis desto ben / disser atal prazer veja da ren / que máis amar no seu coraçon||1582.6 ca d’amar donas nen de as servir / non saberedes vós i dar recado||1583.6 cantar d’amor de quen non sab’amar, / que me digades por que lho dizedes||1585.25 mais ũu deles, o que el máis amava / e que sempr’ante muito ben fazia, / ja s’enton a el chegar non podia||1588.14 nunca i omen nen ũu na casa ja[z] / que o am’e non cate ũa vegada||1604.9 E, meus amigos, mal dia foi nado, / pois esta dona sempre tant’amei||1617.28 ca tan coitado sejo / pola mia senhor do bon sén, / que am’e que desejo||1655.19 non amo custa nen misson||1661.9 Este ten o parais’en mão, / que sempr’amou, con sén cristão, paz||1661.10 nen nunca amou molher nen seu solaz||1661.13 nunca molher amou nen quis nen quer, / pero cata falagueir’e loução||1664.18 – Don Garcia, como direi / a quen sempr’amei e servi / atal pesar per que des i / perça quanto ben no mund’ei / d’eu veer e de lhi falar?||1664.36 como direi tan gran pesar / a que[n] servi sempr’e amei?

◆ IPr.: P1 amo, P3 ama, P5 amades, P6 aman||ICp.: P1 amava, P3 amava||IPt.: P1 amei, P3 amou, P5 amastes, P6 amaron||IFt.: P1 amarei, P3 amará||IPp.: P1 amaria||SPr.: P1 ame, P3 ame, P5 amedes||SPt.: P1 amasse, P3 amasse, P6 amassen||SFt.: P1 amar, P3 amar||Imp.: P5 amade||Inf.: P5 amardes||Xer.: amando
[últ. rev.: 07/05/2018]