Grupo de Investigación Lingüística e Literaria Galega ILLA
Grupo de Investigación Lingüística e Literaria Galega ILLA
Universidade da Coruña
Glosario
da poesía medieval profana
galego-portuguesa
Voces do M
máis adv. cant. 'máis'
ImprimirAlternar visualización dos exemplos
6.11 e máis [manso sabe falar] / das que ome falar oir||7.38 máis aposto seeria / quererdes por min fazer / como eu por vós faria||8.27 en tal coita me metia / que conselho non sabia / eu de min como fazer / por dela máis ben aver||10.18 Quen-quer x’esto pode veer, / e máis quen mego vid’ouer||10.21 a máis mansa que nunca vi / nen máis sen sanha, pois naci||10.22 a máis mansa que nunca vi / nen máis sen sanha, pois naci||12.8 Quen omen sabe ben querer / ja máis servid’én sera||13.11 e cuid’eu ben per ren que non / podesse máis outra cobrar||14.8 Dereit’ei, / que da ren que máis amei, / daquela me segudades||14.18 Conort’ei / en que pouco durarei / se máis de min non pensades||14.30 pero sõo máis folgado||20.12 nunca me Deus leixe i máis viver!||21.6 tantas vezes o mandei atender / que lho non posso máis vezes dizer||25.12 e, senhor, máis vos direi ja||25.26 e, senhor, máis vos direi én||26.9 e valera-me máis moito ja / que vos quisesse (...) / gran mal||27.4 que non / sei osmar guisa nen razon / por que lhi máis possa guarir||34.18 e seria dela mui máis pagado||35.6 e pois ora non quer / que vos veja quando m’é máis mester, / mia senhor fremosa, de vos veer||35.24 máis me valvera non nacer!||36.23 ca, coido-m’eu, demandad’é / que non podia máis seer||41.8 Eu me cuidei, quando m’ela guario, / que nunca m’ende máis veesse mal||52.23 E nunca vos eu ja irei / de mia fazenda máis dizer||53.3 sei eu ca máis fremoso parecer / vos fez Deus, e máis fremoso falar, / de quantas outras donas quis fazer||53.6 fez-vos máis mansa e de mui melhor / doair’e melhor talhada seer||53.11 e máis vos quero dizer||53.25 ca non poss’eu i per nen un logar / a min nen a vós máis perda entender||54.8 E, pois vos eu máis a ve[e]r no[n] ei, / quant’eu máis cedo podesse morrer / ta[n]to m’a mí máis devia a prazer!||54.10 quant’eu máis cedo podesse morrer / ta[n]to m’a mí máis devia a prazer!||60.25 E máis vos quero, mia senhor, / da mia fazenda ja dizer||62.16 por Deus, a min non quer er dar / de vós máis ben||64.14 mais averei / dela máis con mui gran razon||66.30 ca me sera, mia senhor, máis mester / de veer-vos||67.21 E, se o Ele quiser fazer, / logo eu cuita non sentirei, / ca inda vos máis direi||72.8 E, senhor, máis vos direi én||73.10 E ora, por Deus, que vos fez melhor / falar e máis fremoso parecer / d’outra dona, e mui máis loado / o vosso prez pelo mundo seer||74.12 einda vos máis direi én||84.17 máis per sa morte sabera||85.9 E os que esto creud’an, / Deus, é que queren máis viver||89.21 a mui gran coita’n que me ten / lhe perdõasse Deus por én, / e máis||89.21 se lh’ela máis rogasse||96.14 e, se lh’ome aquesto non faz, / de máis viver non lh’é mester||96.16 Mais pero quen a servirá / quanto a máis poder servir?||102.2 Senhor, esta coita que ei / non vo-la poss’eu máis dizer||104.24 pero faça como quiser, / ca máis non o[u]s’assi viver||104.28 e máis por que lho negarei / ou que é o que temerei?||105.3 vós sodes mia morte e meu mal e meu ben, / e máis||110.10 ca, pero mia vida máis podesse durar, / vergonh’á ja d’assi antr’as gentes andar||117.11 e a min, que mi avia máis mester, / non sei guardar||117.24 ca se vos eu, mia senhor, [máis] amasse / por algun ben que eu de vós cuidasse / aver||118.7 A ren do mundo que eu máis amava||118.8 A ren do mundo que eu máis amava / e máis servia nen máis desejava||118.8 A ren do mundo que eu máis amava / e máis servia nen máis desejava||119.16 desejando sempr’aquel ben / do mundo máis grave d’aver||121.2 Como morreu quen nunca ben / ouve da ren que máis amou||131.2 Nunca bon grad’Amor aja de mí / nen d’al porque me máis leixa viver||133.26 Que farei eu, se máis a viver ei?||138.23 e porque me seria mui melhor / morte ca máis esta coita sofrer||141.7 ca vós devedes a valer / a tod’ome que coita ouver, / ca me seria máis mester||148.22 ante farei meu linhagen melhor / (o que end’é de Gueda máis baixado)||150.21 mais agora ja, por me máis coitar, / por ende me disse / que a nunca visse||152.19 e máis vos direi ja||157.8 quer’eu rogar Nostro Senhor que me non leixe máis viver||158.3 a máis fremosa que eu nunca vi||159.9 Non poderei eu máis viver / se me Deus contra vós non val||164.6 que me non leixe máis eno mundo viver||166.19 máis a Deus rogarei por én / que me dé cedo dela ben||168.14 ca non poss’eu máis endurar / o mal que mi amor faz levar||170.8 direi-lhes ca ensandeci / pola melhor dona que vi, / nen máis fremosa||170.11 nen pola que oj’eu sei máis de prez||176.15 E, mia senhor, por Deus, que máis loado / fez vosso prez pelo mundo seer||179.29 e máis vos end’ora diria||180.4 e máis me devi’a queixar / eu desse vosso parecer||182.14 ou me non leixe máis viver||185.11 e en doair’e en mui máis valer||185.12 e, Nostro Senhor, máis vos én direi||186.5 ést’a máis fremosa que no mund’á||186.6 e, meus amigos, máis vos direi ja||186.7 é máis comprida de tod’outro ben||187.10 O corpo perç’e, quant’é meu cuidar, / non á i máis nen posso máis saber||187.10 nen posso máis saber / nen moor perda non poss’eu osmar||187.18 ca tanto a fez Deus ben parecer / sobr’outras donas, ... / ..., / que direi máis||187.19 mui mái-la fez valer en todo ben||196.16 Mais u mi-a Deus primeiro fez veer / máis me valvera de morrer enton||197.12 nen a que eu vi parecer melhor / de quantas donas vi e máis valer / en todo ben||197.19 Que mi á máis a tolher?||206.10 e direi-vos que me máis quebranta||207.8 Máis, ..., por én / non creerei que o Judas vendeu||216.14 que ar cofonda quen / me non leixa convosco máis morar||218.12 ainda vos de seu ben máis direi||234.4 qual deles deve máis gradecer||234.5 – Amigo, máis dev’o ben a valer||234.7 ca, se o ben dad’é por [o] servir, / o servidor deve máis a gracir||234.12 – Amigo, máis é o ben e máis val||234.12 – Amigo, máis é o ben e máis val||235.15 máis ja non viverei / senon mui pouco||237.27 e, mia senhor, máis vos direi eu én||239.13 que a fezeron melhor parecer / de quantas donas vi e máis valer / en todo ben||239.19 ja non guarria / eu máis no mundo||245.6 ainda lh’eu mui melhor querria / se podess’, e máis non poderia||247.10 máis me fez Deus coidar / que nunca vos veeria des i / se morress’, ...||251.16 E, por quanto eu dela entendo / que non quer que a máis veja, / ben me praz que as[s]i seja||260.16 e que máis desejei / des que vos vi||260.17 e máis vos én direi||265.3 a melhor dona de quantas El fez, / e máis fremosa e de melhor prez||265.4 e a que fez máis fremoso falar||268.3 nen ar ei a quen ous’én máis dizer||268.13 tod’aquest’eu entendo, e quen máis quiser entenda||268.18 e máis non vos én diria||270.15 pero non dixi máis, par Deus||271.3 que me valvera máis non os aver / nen veer nunca mia senhor nen al||275bis.9 e, pois-la vi, non lh’ousei ren dizer, / ca por máis mia prol tenho de morrer!||275.10 ca lhe daria / máis longa vida e que lhi faria / daquelas coitas aver máis vagar||275.11 ca lhe daria / máis longa vida e que lhi faria / daquelas coitas aver máis vagar||275.13 e non sei al per que sén non perdesse / que máis ouvesse e cedo non morresse||277.16 E en seu ben per mí seer loado / non á mester de ende máis dizer||278.9 ca de pran a fez parecer melhor / de quantas outras eno mundo son, / e mui máis mansa||278.9 ca de pran a fez parecer melhor / de quantas outras eno mundo son, / e mui máis mansa, e máis con razon / falar e riir||283.2 Da mia senhor, que tan mal dia vi, / como Deus sabe, e máis, non direi én / ora daquesto||284.7 E máis vos direi||290.7 maravilhar-s’-ian logo per mí / de como viv’e de como vivi / e, se máis viver, como viverei||300.10 que assi coidei / que nunca vos podesse máis amar||301.14 E vej’a muitos aqui razõar / que a máis grave coita de sofrer / vee-la om’é e ren non lhe dizer||304.9 ca non m’é mester / d’eu viver máis se seu ben non ouver||305.5 e quantas donas máis posso veer / atant’eu máis desejo mia senhor||305.6 e atant’entendo máis que é melhor||305.8 u vir das outras as que an máis ben, / ben vera que cab’ela non son ren||311.10 E non querria máis a Deus / de lhe falar e a veer||314.6 ca, se eu fosse fis de a veer, / non querria do mundo máis aver||318.6 non morreria máis po-la veer||319.16 se eu d’ali / fogisse e non ar tornasse i, / assi podera máis viver||321.4 non mi ten prol de vo-lo máis jurar||325.2 Pois tan muit’á que mia senhor non vi / e me máis vejo no mundo viver||327.4 [e] dixi-lhis assi, / ca o non pudi [m]áis negar||329.6 e por én non sei, / ..., / de nós qual sofre máis coita d’amor||331.15 E máis me dizen do que me vos deu / por mia senhor: que mi fez i gran mal||333.7 – Senhor fremosa, máis vos én direi||333.15 pero non poss’eu per tanto viver / se vós i máis non quiserdes fazer||336.5 e ja m’eu aquesto vou aprendendo / e ora cedo máis aprenderei||338.19 ca de viver máis non m’era mester!||345.13 e mentiu-me cen vezes e máis o perjurado||355.2 Gradesc’a Deus que me vejo morrer / ante que máis me soubessen meu mal||355.4 e os que cuidan máis end’a saber, / praz-me muito porque non saben ren / de que moiro||357.20 E vosso fui, senhor, des que vos vi, / e fora máis se non morress’assi!||358.24 que nunca o meu / mal máis diria de mia coita eu / a mia senhor||359.16 E en al deverian a falar, / que seria máis sa prol||360.21 ca ja per min non saberan máis én||380.14 este ben tal [non] se compr’a min ren, / senon se valedes vós máis per i||381.12 e máis vos diria||382.1 Pois que vós per i máis valer cuidades, / mal vos quer’eu conselhar, mia sen[h]or||382.10 pois per i máis cuidades acabar, / assi fazede como vós fazedes||383.8 D’al and’ora máis nojado||383.24 E par Deus, o poderoso, / ..., / d’al and’ora máis nojoso||388.6 e máis vos ar quero dizer||393.10 e juro-vos, per bõa fe, / que nunca lhis eu máis direi||400.14 – Amo-vos tanto que eu mui ben sei / que non podia máis, per bõa fe||405.10 por mi-a fazer sempre máis desejar / me faz a min sen meu grado viver / [longe dela]||409.9 E de guisa mi-o mostrou que queria / ante mia mort’oje máis ca viver||415.14 e contar-vos-ei / ainda máis||420.8 ca mui gran sabor ei, / per bõa fe, de máis non guarecer||423.18 e a que me fez gran pesar / veer daquela ren que máis amei||435.15 e por aquesto, mia senhor, máis val / de me guarirdes de mort’, ...||443.2 [A] máis fremosa de quantas vejo / en Santaren, e que máis desejo||444.8 Senhor, fremosa máis de quantas son / en Santaren e que máis desejo||460.27 e muito tenh’ora que mui máis val / en da-la eu a un coteif’aqui||465.14 «Moir’eu e moiro por alguen, / e nunca vos direi máis én»||484.6 e el fez-lhi leixar, / po-lo máis toste da g[u]err’alongar, / prez e esforço||491.8 E ainda vos end’eu máis direi: / ...||491.22 E máis vos contarei de seu saber / que con nos livros que el[e] ten faz||493.11 e pesa-m’ende porque essa ida, / de prez que ouve máis, ..., / venceu ela||502.2 Nunca Deus fez tal coita qual eu ei / con a ren do mundo que máis amei||507.15 que sempr’amei / máis o gran sabor que m’end’ei||509.14 que non podia máis, per bõa fe||509.19 Pero máis grave dev’a min seer / quant’é morte máis grave ca viver||521.16 pero m’este mal fez e máis fara||535.8 E, porque vos fez Deus melhor / de quantas fez e máis valer||537.5 e máis vos direi én||538.6 tan grave que non ei poder / d’aquesta coita máis sof[r]er||563.18 e, pero praz-vos do meu mal máis, er / veede se é ben||567.3 Senhor, en tan grave dia / vos vi que non poderia / máis||579.6 mais non vos mand’i, filha, máis fazer||579.15 non vej’eu ren que vós i perçades, / sen i máis aver, mais guaa[n]hades||594.4 – Si, senhor, e máis vos digo||594.10 – Si, senhor, e máis direi én||594.16 – Si, senhor, e máis vos direi||597.3 que no mal non á máis, per boa fe||598.9 ca máis nos valria de nos matar||598.14 ca ena maior / coita do mund’ou ena máis mortal / vivemos, amigo||608.15 e, meu amigo, máis vos én direi||610.12 ca máis mi valria de non seer nada||624.7 u me podia nunca máis ben dar||628.21 amade vós o q[ue] vos máis deseja||631.14 Pois sobre todas en ben parecer / vos Deus fez máis fremosa e en sén||638.18 porque sabe que máis morto me ten / per viver eu||684.4 por quen non parece melhor de mí / nen ar val máis||691.17 e é cousa máis guisada / de dizerdes com’eu digo||706.2 con tan muito ben como oj’ei, / e do que soo máis leda||715.14 ca meu dano seria / de viver máis un dia||717.9 Non dades agora nada / por mí e, ... / ..., máis mui ben vingada / serei de vós||752.7 Eu lhi roguei que máis non chorasse||758.16 Mais dona que amig’ouver / des oje máis (...) / non s’esforc’enos olhos seus||798.17 e máis vos direi||806.16 mal se a vej’e mal se a non vir, / que de coitas máis cuid’a maior||814.14 se non, mia morte máis me valria||817.15 ca mi valera máis de me matar||837.20 ca perd[er]edes i / no voss’end’, e máis pesa a min||843.11 e non quer’ora máis depos est’ir||852.10 ca m’ei / atanto ben e máis non atend’i||867b.4 [c]a per amor cuid’eu máis a valer||867a.4 e máis vos direi: / ...||867a.11 mal venh’a quen se del desasperar, / ca per amor cuid’eu máis a valer||867b.17 e máis vos direi||867a.24 ca trob’e canto por senhor, de pran, / que sobre quantas oj’eu sei máis val / de beldad’e de ben falar||879.8 – desses privados non sei máis falar||881.6 cuido log’i / que non queria non vos querer ben / máis quand’er cuido no mal que m’én ven / por vós||885.4 se m’esta coita máis durar, / ja mia vida pouco sera||900.5 eu non podera máis viver / u vos foron d’aqui filhar / à força de vós||902.10 E foi-mi-o Deus ora guisar, / senhor, e máis vos én direi||912.5 poi-la end’eu máis desejo / sempre cada que a vejo||912.10 non a veer máis val||914.22 pero máis én querria aver||915.25 ca non viverei máis des i||924.9 A melhor dona e de melhor sén / e máis fremosa que Deus fez nacer||937.6 mais vos digo / que á de vós mui gran medo / porque non veo máis cedo||940.20 E a el mui melhor era, / e a min máis mi proug[u]era||951.4 e máis vos én direi||951.6 quantas máis donas, senhor, ala vi, / tanto vos eu mui máis precei des i||954.14 e ja en vós máis ben non poderá / aver||960.11 esses dias mi cont’El, se quiser, / que eu con ela viver, e máis non / de mia vida||967.6 ca nunca vi molher máis sen amor||969.21 máis aqui non ‘starei||969.23 – Senhor, por Santa Maria, / non estedes máis aqui||969.28 pois que vos aqui acharen, / ben diran que máis ouv’i||970.15 E non vos ous’eu dela máis dizer / de como [...]||971.30 – Pero da Ponte, ..., / no[n] faledes máis en armas||974.1 A ren que mi a mí máis valer / devia contra mia senhor||984.20 Tal sazon foi que me tev’en desden / quando me máis forçava seu amor||987.12 e da conquista máis vos contarei||987.19 e máis vos dig’: ...||988.16 por fol tenh’eu quen por tal mundo chora, / e por máis fol quen máis en el mora!||988.16 por fol tenh’eu quen por tal mundo chora, / e por máis fol quen máis en el mora!||991.26 e mái-lo fez por se riir / deste mal mund’e escarnir||993.2 por sempre máis valenç’aver||997.15 e porque máis no mundo viverei||998.7 e máis vos én direi||999.6 ca, senhor, non ei eu poder / de viver máis sen vos veer||1000.15 e, se máis vivo, máis mal me fara||1000.15 e, se máis vivo, máis mal me fara||1003.10 e dig’eu tant’i / a vós que o non posso máis negar||1004.19 e máis vos direi que del entend’i||1019.18 e non á máis que diga, cuido-m’eu||1027.10 e vós queredes con el-rei morar / porque cuidades máis valer per i||1039.2 Diz, amiga, o que mi gran ben quer / que nunca máis mi ren demandará||1039.17 e máis demandar / mentre viver non [mi] quer des ali||1039.24 quant’ome máis ouver ou acabar / tanto d’aver máis avera sabor||1055.24 ca mi valera mui máis non nacer||1056.5 que mi valera mui máis non veer / eu vós nen al quando vos fui veer||1082.13 E non vos ous’én máis dizer, / senhor e lume destes meus / olhos||1086.16 e mia morte melhor mi seria / ca viver máis||1087.18 e fez a vós nacer / máis fremosa||1092.34 ca ensandeci / pola máis fremosa dona que sei||1095.5 – Máis perderei, madre, se el perder||1098.4 ca vos non quer’eu máis desto rogar||1103.2 e viv’eu máis penado por vós e ei maior / coita que non cuid’a guarir||1103.5 non cuido un dia máis a guarir||1104.10 máis mi valera ja de me matar / eu||1105.1 Meus amigos, non poss’eu máis negar / o mui gran ben que quer’a mia senhor||1111.6 e por esto non sei / se me devo de vós queixar, senhor, / máis destas coitas que ei, se d’Amor||1113.4 e non lhis quer’eu máis desto dizer||1114.15 e valer-m’-ia mui máis én morrer||1115.14 que á un an’ou máis que ala tardei||1117.15 máis me valria log’en me matar / se m’oito dias tan gran sazon for||1119.22 E máis vos quero dizer deste rei / e dos que del avian ben-fazer||1129.14 Ca eu ben vejo de vós e d’Amor / qual máis poder que máis mal mi fara||1129.14 Ca eu ben vejo de vós e d’Amor / qual máis poder que máis mal mi fara||1138.8 Se veer meu amig’e vos for ben / con el, fiar-m’-ei máis en voss’amor||1172.6 ca, u a máis servid’avia, non / quer que a veja nen lhi quera ben||1187.19 Non mi á máis vosso preito mester||1197.8 – Juião, outros máis sabedores / quiseron ja esto saber de min||1197.10 – Juião, outros máis sabedores / quiseron ja esto saber de min, / e en todo trobar mái[s] trobadores||1197.18 e máis vos én direi: / ...||1226.7 mais vej’eu vós máis coitada||1235b.2 mais outra máis fremosa é a que min en poder ten||1235b.6 mais outra máis fremosa a que mi quer’eu mui melhor||1235a.14 ca lhe quer’eu mui gran ben e punh’i máis cada dia||1237.40 quant’é melhor, tant’erra máis i||1237.48 quant’ela é melhor, tant’erra máis i||1237.55 pois ouro serv’atal / que nunca pode valer máis per i||1243.6 e ben vos digo que non á máis i||1243.7 – Filha, non sei se á i máis, se non||1243.14 ca, se máis á i feit’, a como quer, / outro conselh’avemos i mester||1251.10 quanto lhis máis ides en min falando / atant’en[ten]den máis que lhis mentides||1263.11 e direi- / -vos máis||1273.10 e máis vos én direi||1273.16 e máis vos direi én||1278.19 E, se as eu máis oisse, / a que gran sabor estava!||1279.12 mais o que lh’eu sempre máis gradeci / de como se ben defendeu: / ...||1281.4 ca tant’era louco / contra mí que ainda máis queria||1281.13 ca est’é l’ome que máis demandava / e non ar quis que comigo falasse||1282.2 Amiga, quero-m’ora cousecer, / se ando máis leda por ũa ren, / porque dizen que meu amigo ven||1293.1 Nunca eu vi melhor ermida nen máis santa||1330.1 Pois Don Foão máis val / seendo pobr’...||1332.14 er dara máis, e querra-se livrar||1335.10 poi-lo ten en poder, / mái-lo dever’a guardar de foder||1336.20 con ledo contenente / lhi devedes i logo a tornar / certa resposta, sen ja máis coidar||1339.13 Do que é máis sabedor / de caparon empenado / mi dad’agora recado||1340.26 máis del: ...||1341.15 o que lh’é máis grave de temer||1344.18 mais o que me del máis mata / é que no meu des[barato] / [ele] faz i gran barata||1350.8 [E] ainda d’al o fez mui melhor, / que lhi devemos máis a gradecer||1352.3 máis guisado fora sac’e jograr non||1375.5 ca vos vej’eu máis das gentes gaar / de vosso bando, por vosso trobar||1384.11 e máis merece o jograron, / segundo com’el canta||1395.24 que nunca foi sazon / que máis quisesse foder||1398.4 e, por se meter por máis trobador, / ..., / feze-s’el en seus cantares morrer||1398.9 e máis vos én diria||1398.16 E non á ja de sa morte pavor, / se non, sa morte máis-la temeria||1408.11 e nunca diz verdad’u máis non mença||1408.18 e meos sab’u mete máis femença||1415.27 ca ja d’amor e de prazer / non podestes vós máis fazer / ao comendador enton||1420.18 ca ben sei eu quen troba ben ou mal, / que non sabe máis nen un trobador||1422.16 e máis vos én direi / quant[o] eu do mour’aprendi e sei||1426.16 E, pois vos assi departi este «grave», / tenho-m’e[n]d’ora por máis trobador||1430.14 se máis quise[r]des, por máis preguntade||1430.14 se máis quise[r]des, por máis preguntade||1432.13 e direi-vos máis||1432.26 e non vo-lo posso eu máis jurar||1434.14 nen ar trobe por máis altas pessõas||1434.17 que troben os melhores trobadores / polas máis altas donas e melhores||1435.10 ca o topete / pois mete / cãos máis de sete, / e máis, u máis á||1435.10 ca o topete / pois mete / cãos máis de sete, / e máis, u máis á||1438.4 Ai novel, non vos á prol de tragerdes máis a sela!||1441.8 E, pois-lo vi nos panos perfiado, / enton puinhei máis en lhos pedir||1446.8 El entende que faz al rei pesar / se lhi na terr’aqui máis morar||1449.4 Natura das animalhas / que son d’ũa semelhança / é de fazeren criança / máis des que son fodimalhas||1467.18 os seis meses non passaron / que [e]l con máis non ficara||1472.18 mais sempre vós avedes a cobrar / e eles an máis a enfraquecer||1485.15 E, quando máis Joan Airas cuidou / que ouvesse de Mor da Cana ben, / foi-o ela logo matar por én||1492.10 E Don Estevã[o] assi dizia / a nós, que lho leixassemos ferir / máis||1492.23 se ei poder de co[n] el máis guarir||1493.20 e máis viços’ome de comer ben / non vistes nen avedes de veer||1497.16 se máis tevesse, máis daria||1497.16 se máis tevesse, máis daria||1498.17 que el máis am’eno seu coraçon / nen veerá nunca?||1502.25 conselho-vos que tragades molher / destas d’aqui se peior non veer, / a que achardes i máis de mercado||1524.18 e máis vos én diria||1529.7 e or[a] ja máis guarido se sente||1529.14 estornudou tres peidos e guariu / ja-quanto máis, e é máis arrizado||1529.14 estornudou tres peidos e guariu / ja-quanto máis, e é máis arrizado||1530.7 e nunca vistes molher dessa guisa / que máis limpia vida sábia fazer||1531.27 e, por se meter por máis sabedor, / fez [Foan] cavaleiro do Espital||1532.20 E vós enton guisastes-mi-o assi / que mi valvera muito máis a min / jazer mort[o] ou seer enforcado||1536.15 Non vo-las quero máis long’i contar / senon da guerra||1542.11 Por valer máis e por aver, / conselh’ouvi de guarecer / per pé de cavalo||1547.12 Non queriades que eu máis valesse?||1549.17 pero tenho que o perço por prez / e por senhor do mundo máis de prez||1550.4 ant’anda mui máis viçoso por én||1550.16 por én dizen que nunca máis valra / ome que filha sempre e que non dá / [...]||1552.7 nunca máis feo vi nen máis lixoso||1552.7 nunca máis feo vi nen máis lixoso||1555.25 Mui máis queria, besta non avendo, / ant’ir de pé ca del’encavalgado||1567.4 Non sei oj’eu máis pecado, burgesa / de min||1567.5 mais vede-lo que mi máis pesa||1569.16 eu non perderia / enquant’el-rei podesse máis aver / en bõa terra e en gran poder||1569.24 eu ben cuidaria / que o reino non á por que perder / por el-rei nosso senhor máis valer||1569.26 Valrá el máis, e nós per el i||1570.28 e quen lhis desto ben / disser atal prazer veja da ren / que máis amar no seu coraçon||1575.22 Non vos cantarei máis eu sas feituras||1578.19 Dizen que lh’a el máis val / esto que diz||1579.16 Ainda vos eu máis direi||1585.11 ca de Santiag’atá San Fagundo / máis vividoiro omen non avia!||1585.25 o que el máis amava / e que sempr’ante muito ben fazia||1586.7 ca non ei máis mester||1589.11 ensinade-me máis, sen[h]or, / como foda, ca o non sei||1594.19 e máis vos quer’end’ora dizer eu||1598.19 e máis vos én direi||1603.24 ben tenho eu que non / mi des[s]’outro, de que m’eu máis pagasse||1625.10 e que compre de vos én máis dizer?||1625.16 e pera que o perlongarei máis?||1634.2 p[er]o x’el é mancebo, quer-x’ela máis meninho||1634.5 ca dos escarmentados se fazen máis arteiros||1635.14 e, polo que máis val, / non pararian os do [E]spital / de melhor mente a lide nen besonha||1643.10 ca non veerá i máis nulh’omen nado, / de mil cavaleiros, se non quiser||1646.8 Ainda vos én máis direi / eu, que ũu dia i dormi||1646.14 u nunca Deus quis mosca dar / ena máis fria ren que vi||1648.9 Eno mundo non sei eu trobador / de que s’ome máis devess’a temer / de x’el mui maas tres cobras fazer||1650.21 quen diz mal dos que son en cas d’el-rei / por se meter por máis desembargado||1652.10 máis de viver por que lhi praz, / pois que non val nen quer valer||1656.14 E quen viu terra tan mal empregada / nen a cuida nunca máis a veer||1658.23 E creede que en justiça / pod’i máis anda-la terra||1661.12 e máis vos direi se vos prouguer||1663.22 E sera én máis sabedor, / por estas artes aprender||1664.6 e non o posso máis sofrer||1670.10 a capa velh’, Elvira, que trager / non quer nulh’ome máis||1670.14 ca ficas, destas capas que ti dan, / con as máis usadas no cabeçon||1675.4 ca non podia máis aqui andar||1675.13 e máis vos én direi||1681.11 quen pregunta por ũa soldadeira / e non pregunta por al máis guisado

(art.) + máis pron. cuant. 'a maioría, a maior parte'
183.2 Pola verdade que digo, senhor, / me queren mal os máis dos que eu sei||236.9 E, se eu est’ouvess’, averia / o máis de ben que eu querri’aver||971.21 a todo escudeiro que pede don / as máis das gentes lhe chaman segrel||1213.9 ca ja m’end’eu o máis do preito sei / e non vos é mester de mi-o negar||1317.5 ca el non cura sol / de a querer per seu tempo cavar / e a máis dela jaz por adubar||1448.18 A corda foi en pedaços / e o máis do al perdudo||1487.20 pois filha perfia / e corvej’aqui sempr’o máis do dia||1562.6 E non quer vinhas alheas talhar, / pero ten a máis da sua talhada||1624.8 en esto mete el o máis do que ten
O artigo de os máis pode aparecer en contracción coa preposición de
1607.19 e outra tal desonra recebeu / dos máis que á no reino d’Aragon
É excepcional a ausencia de artigo
242.15 ca, de pran, est’é oje máis de ben / que ei
o máis pron. cuant. 'o restante, o demais'
1250.6 filh’aquel ben que lhi Deus quiser dar / e leix’o máis e pass’o temp’assi

máis ca / máis ... ca 'máis (do) que'
1.40 cofonda-vos por én quen ten / en seu poder máis ca m’ar [vi]||26.2 Assaz entendedes vós, mia senhor, / ca vos am’eu máis ca nulha ren||44.13 Eu, que [a] amo máis ca min, / fig’este atreviment’atal||66.19 o mui gran sabor / que vos vejo aver de m’alongar / de vós mui máis ca outr’ome por én||102.17 amar-vos-ei mui máis ca min / entanto com’eu vivo for||133.10 por meu mal vivo máis ca vós cuidades||140.8 que am’eu máis ca min nen al||140.10 e tenho que ei dereit’i / d’amar tal senhor máis ca||164.14 que am’eu máis ca o meu coraçon||187.7 direi-a ja, ca sei que nulha ren / non ei por én máis ca perç’a perder||200.5 e mi ora fez veer outra molher, / per bõa fe, que amo máis ca||215.16 E, per bõa fe, mia senhor, / amei-vos muito máis ca||215.21 nen m’iria partir / d’u eu amasse outra molher / máis ca vós||223.8 Se vos eu amo máis d’outra molher / nen ca outr’om’e máis ca min nen al||232.5 que sempre temi / máis ca morte des que a vi||243.4 que amei sempre máis ca outra ren||259.2 Senhor fremosa, pois pesar avedes / de que vos amo máis ca min nen al||260.11 rogo-vos eu por én / que, se vos oj’eu faço pesar i / en vos amar, mia senhor, máis ca mí, / que me non façades én sabedor||276.6 se me fazedes por al, senhor, mal / senon porque vos amo máis ca min nen al||280.8 Pois estas coitas eu ei a sofrer, / que vos ja dixe, máis ca morte m’é||294.2 O que vos diz, senhor, que outra ren desejo / no mundo máis ca vós éste o mui sobejo / mentira[l] quen no diz||409.23 Mais aqui é mester sabedor[ia] / máis ca esforç’...||416.8 pero vos amo máis ca min nen al||436.16 que sempr’amarei, / ..., máis ca min nen al||437.23 pois vos eu amo muito máis ca mí, / senhor, por que me leixades morrer?||461.25 Con aquesto que avedes mui máis ca outro compristes||480.16 E, sen esto, er foi el gaanhar / máis ca os seus avoos primeiros||503.2 Da mia senhor, que eu servi / sempr’e que máis ca mí amei||503.9 sei per gran ben / lhi querer máis ca min nen al||503.16 se per servir / e pe-la máis ca min amar, / ..., / este mal non poss’eu partir||509.8 Grave vos é, ben vej’eu que é assi, / de que vos amo máis ca min nen al||558.8 Prazer avedes do meu mal, / pero vos amo máis ca min||560.18 mais o coraçon pode máis ca||651.9 Se m’eu a vós, que amo máis ca min, / non assanhar||698.9 e pesou-lhi máis ca se o matasse||730.8 Pode meu amigo dizer / que ama ou[t]ren máis ca sí / nen que outra ren nen ca mí||842.2 A meu amigo, que eu sempr’amei, / des que o vi, mui máis ca min nen al||851.2 A que eu quero gran ben des que a vi / e que amo, ..., máis ca mí / me faz en coita viver||893.22 que amo muito máis ca||921.4 De tardar máis ca suia, / madr’, ei én eu mui gran medo||934.9 pois ides máis ca por mí por el-rei / fazer||956.24 amei sa prol muito máis ca de min||1044.6 O que eu amo máis ca min / dizen que cedo sera aqui||1068.10 Ai Deus, que mi-a fezestes máis ca min amar, / mostrade-mi-a u possa con ela falar||1099.3 logo me fez ali / máis ca mi fez u a primeiro vi||1099.6 quand’eu ante máis ca todos levava||1122.1 Deu-lo sabe, coitada vivo máis ca soia||1239.10 quando vos el amava máis ca||1377.6 ca deu por sí máis ca non val||1532.2 Maria Perez, and’eu mui coitado / por vós, de pran, máis ca por outra ren||1586.9 Fazen soldada do ouro, que val / mui máis ca o vosso cono, de pran||1589.25 per ensinar os pobres seus / máis ca por outro jajũar
1.20 máis loo meu prez ca o seu||23.36-37 e prazer-mi-á máis én / ca de viver||26.15-16 pero sei que máis non me valra / ca se vos quisesse de coraçon / gran mal||30.17-18 Mais queira Deus que máis de ben / me faça ca en seu cor ten!||46.17-18 e máis temi / de vos pesar én ca morrer / como ora por vós morrerei||85.20 log’averian a querer / mui máis sa morte ca ‘tender / de viveren tan sen sabor / com’oj’eu viv’, ...||117.23-24 máis mi-o deviades vós gradecer / ca se vos eu, mia senhor, [máis] amasse||137.32-33 e per qual guisa m’ei máis a perder / ca perdud’é, senhor, ..., / quen perde sén e prazer e pesar?||179.19 ca máis val morte ca morrer assi / com’oj’eu vivo||215.2-3 Quen vos foi dizer, mia senhor, / que eu desejava máis al / ca vós mentiu-vos||223.7-8 Se vos eu amo máis d’outra molher / nen ca outr’om’e máis ca min nen al||227.12 ca máis coitad’ando ca ant’andava||276.6-7 senon porque vos amo máis ca min nen al, / per boa fe, nen ca os olhos meus||276.12-13  [senon porque vos amo máis ca min nen al], / [n]en ca outr’omen nunca amou molher||284.14-15 pois algun ome máis ama molher / ca sí nen al||357.15 e máis vivi ca cuid’a viver||479.20 desto mui máis sei eu ca boudanha||504.14-15 e máis mi val morrer / ca tal coita sofrer||509.20 Pero máis grave dev’a min seer / quant’é morte máis grave ca viver||526.9 se é, sen[h]or, porque vos sei amar / mui máis que os meus olhos nen ca min||689.13 Máis me fiava per el ca per min / nen ca per ren que no mundo viss’al||689.13-14 Máis me fiava per el ca per min / nen ca per ren que no mundo viss’al||690.20 Sempr’eu punhei de mia madre servir / máis por esto ca por outra razon||730.8-9 Pode meu amigo dizer / que ama ou[t]ren máis ca sí / nen que outra ren nen ca||740.5-6 máis lhe valria pera non morrer / non lhe fazer ben ca de lho fazer||798.18-19 sempre lh’eu por én máis querrei / ca lhi quer[o]||842.7 Mái-lo amei ca min nen outra ren / des que o vi||857.5-6 por én, senhor, máis val d’eu ir d’aquen / ca d’eu ficar sen vosso ben-fazer||1142.11 muito vin eu máis leda ca me vou / de Bona[val]||1412.18-19 nen vistes máis estirado / ome ca fui d’un mastin||1427.15 e, de pran, semelha máis morta ca viva||1467.15-16 Se máis senhores achara / ca os tres que o compraron, / os seis meses non passaron / que [e]l con máis non ficara||1492.12 máis era eu seu ca era el meu||1492.13-14 e muit’andava máis empos el eu / ca el pos mí||1495.3-4 Ca nunca máis escarnid’ome vi / ca vós||1503.9-10 ca el ten que mái-lo merece / ca o merec’a senhor vassalo||1526.4 nunca foi ome do vosso logar / que máis pojasse ca vós pojaredes
máis d(e) / máis ... d(e) 'máis (do) que'
7.18 sol non penso de vos amar / nen pensarei, a meu cuidar, / máis desto que veedes||39.8 Perque vos non nembrastes vós de min, / que vos amo, sen[h]or, máis d’outra ren||61.18 e nunca m’én Deus leixe ben achar / se m’ora oj’eu non quisesse matar / que máis daquesto end’ela fazer!||61.20 E vedes que me faz assi quitar / de máis daquesto end’ela fazer||79.7 que mi-a semelha mui máis d’outra ren||81.5 ca sempr’eu desejei máis d’al / de viver con ela||93.25 á gran sazon / que desejei máis d’outra ren, / senhor, de vos esto dizer||109.8 logo lhis eu juro que outra molher amo máis d’outra ren||110.9 e máis de mil cuidos no coraçon cuidei||166.26 e a que eu sempre servi / me desama máis d’outra ren||168.16 mais pesa-me máis d’outra ren / de que seredes, mia senhor / [fremosa, de min pecador]||189.18 e desejo sempre máis d’al / de lho dizer||190.8 E, pois vos eu amei des que vos vi / e amo máis de quantas cousas son||214.20 pois El quer / que vos eu ame máis d’outra molher||215.14 que desej’eu máis d’outra ren||220.12 com’aver sempr’a desejar / máis d’outra ren de a veer||223.7 Se vos eu amo máis d’outra molher / nen ca outr’om’e máis ca min nen al||232.6 pesar-lh’-ia máis d’outra ren / d’eu morrer, pois a mí praz én||235.31 pois eu non vej’aquela que amar / sei máis de min nen quantas cousas sei?||238.2 Fiz meu cantar e loei mia senhor / máis de quantas outras donas eu vi||243.30 e en valer mui máis d’outra molher / en parecer e en tod’outro ben||298.4 ei d’ir, u ela é, sabor / máis d’outra ren||343.1 Senhor fremosa máis de quantas son / donas no mundo||355.3 ca receei saberen-mi-o máis d’al||372.12 que vos amei sempre máis d’outra ren||372.28 e máis desto non vos ouso rogar||373.3 que nunca perca coita nen pesar / eu, que vos sei máis d’outra ren amar||377.14 Por quanto ben Deus en vós foi põer / vos am’eu máis de quantas cousas son / oje no mund’...||384.19 aquela, por que trobad’avedes / e que amastes vós máis d’outra ren||416.13 E, pero vos amo máis d’outra ren, / senhor de mí e do meu coraçon||416.20 que eu muit’am’e amarei / máis de quant’al vejo nen veerei||437.3 pois vos eu sei máis d’outra ren amar||514.8 Desej’eu mui máis d’outra ren / o que mi pequena prol ten||514.17 Desej’eu con mui gran razon / vosso ben, ..., / mui máis de quantas cousas son||538.20 que El fez valer / máis de quantas fezo nacer||563.25 e por Deus, que vos fez / valer máis de quantas no mundo son||624.14 ca sol u cuido no seu parecer / ei morte máis d’outra ren desejar||636.2 Sempr’eu, senhor, mia morte receei / máis d’outra ren||683.19 O que el deseja máis d’outra ren / lhi direi oje tanto que o vir||749.3 e máis d’outra ren / gradesc’a Deus eno meu coraçon / que m’El fremosa fez||807.5 ũa dona que eu vi noutro dia, / e non ous’én máis daquesto dizer||855.11 porque vos sei amar / máis d’outra ren||924.11 essa sei de coraçon ben querer / máis de quantos donas quiseron ben||924.16 Pero de a tant’amar, a meu sén, / máis de qua[n]tos outros Deus quis fazer||927.16 A vossa mesura gardei, / senhor, sempre máis d’outra ren||955.3 e os que saben que vos quero ben / teen que vos pesa máis d’outra ren||961.2 A mia senhor, que me ten en poder / e que eu sei máis d’outra ren amar||983.7 e rog’a Deus que máis d’oj’este dia / non viva eu se m’El i non dá conselho||984.1 A mia senhor, que eu máis d’outra ren / desejei sempr’e amei e servi||1010.3 o que mi gran ben quer / diz que deseja comig’a falar / máis d’outra ren que omen pod’osmar||1091.16 Moir’eu e praz-mi muito de morrer, / ca vivo coitado máis d’outra ren||1097.1 Coitado vivo máis de quantos son / no mund’, amigos||1176.7 Amor, gradesco máis d’outra ren, / ..., / que te non quiseste partir de min||1327.4 a que praz d’averdes logar / no seu conselho máis d’outro prelado||1327.18 el-rei de vós máis d’outro bispo fia?
53.2-4 sei eu ca máis fremoso parecer / vos fez Deus, ..., / de quantas outras donas quis fazer||60.13-14 se vos eu nunca máis amei / de quanto vos devi’a amar / ome que vivess’en logar / en que vos podesse veer||65.14-15 mais faç’eu esto porque sei ca non / vive nulh’ome que de vós máis ben / aja de||67.14-15 sempre a ja máis amarei / d’outra cousa||73.9-10 E ora, por Deus, que vos fez melhor / falar e máis fremoso parecer / d’outra dona||184.16-17 E, pois que assi ést[e], ja / que vos Deus feze máis valer / de quantas outras no mund’á||187.8 E que máis ei de que perç’a perder?||206.17 e máis desejo morte d’outra ren / porque se foi a rainha franca!||283.5-6 nen me dé Deus ben dela nen de sí / se oj’eu máis de ben querri’aver / de saber o mal, e de me tẽer / pos-seu||283.5-6 ora daquesto, ca me non conven, / nen me dé Deus ben dela nen de sí / se oj’eu máis de ben querri’aver / de saber o mal, e de me tẽer / pos-seu||413.22 e porque vos catar / fez máis fremoso de quantas El fez||900.3-4 veendo gran pesar / da ren que máis soubess’amar / de quantas Deus quiso fazer||1055.1-2 Máis desguisadamente mi ven mal / de quantos Deus no mundo fez nacer||1072.8-9 A que eu vi máis fremoso parecer / de quantas eno mundo pud’achar||1087.9-10 e fez-vos máis valer / das outras donas
O hipérbato pode provocar inversión da orde dos elementos da comparación (de ... máis)
172.1-3 De quantos mui coitados son, / ..., / min faz máis coitado viver||176.17 que máis loado / fez vosso prez pelo mundo seer / e vós das outras donas máis valer||377.1 Sempre vos eu d’outra ren máis amei / por quanto ben Deus en vós pôs
A construción máis de cando seguida de numeral ou expresión cuantitativa tamén ten valor comparativo
192.1 Máis de mil vezes coid’eu eno dia||345.5 non me viu máis d’un dia e vai-s’a Catalonha||396.2 Se m’ora Deus gran ben fazer quisesse, / non m’avia máis de tant’a fazer||476.10 ca non son máis de dous||571.10 máis de mil vezes cuidei ja / que algur morreu con pesar||827.13 E máis de cen vezes lhi perdoei / per sas juras||1109.2 Muitos dizen que gran coita d’amor / os faz en máis de mil guisas cuidar||1117.5 dizen que máis d’oito dias non á||1117.6 dizen que máis d’oito dias non á, / e a mí é que máis d’un an’i á!||1117.19 E, se máis d’oito dias non son / que de mia senhor foi alongado||1182.19 Pater nostrus rez’eu máis de cento / por Aquel que morreu na vera cruz||1313.11 mais, per bõa fe / non pud’eu del máis de tanto aprender||1346.5 non á máis d’un filho soo / e ficou dele lançado||1384.10 ca non deu a Lop[o] enton / máis de tres na garganta||1435.9 ca o topete / pois mete / cãos máis de sete||1463.24 e máis de mil vezes jurou / que da terra non sairá||1467.11 e ben saben os melhores / ca non á máis de seis meses||1497.4 ca diz que nunca Deus diss[e] a San Pedro máis de tanto||1575.12 nen traz caal, se enas unhas non, / u trage máis de cen canterladuras||1588.10 e en máis de ce[n] logares a veran / deitar||1604.14 e máis d’un soldo non ei baratado
Nalgún casos, o hipérbato pode afastar os elementos da estrutura (máis ... de)
345.8 e máis foron de cento mentiras que m’el disse||1370.3 Saben en Morraz’e en Salnes / meu preit’e seu, ..., / que á de min, máis á d’un mes||1427.2-3 que non fodo máis nemigalha / d’ũa vez||1488.9 Sabia-m’eu ca x’era esposado / máis á d’un ano
máis do que / máis ... do que 'máis do que'
83.5 que non cuidei end’acabar / máis do que vos quero dizer||290.14 a quen sei ben ca non mi á de poer / conselho máis do que m’eu i porrei||414.10 mais non / perdi por én coita do coraçon, / pero ben foi máis do que me matou||1007.26 E non daria ren por viver i, / en este mundo, máis do que vivi||1652.30 Mas, pero lh’eu grand’aver sei, / que á el máis do que eu ei
71.20 ca ja eu sempre guardar-m’-ei / d’aver máis ben do que oj’ei||197.15-16 E pero máis tolher non me podia / do que me tolhe||239.20-21 ca non ei poder / de ja máis aquesta coita sofrer / do que sofri||318.13-14 nen andaria máis ledo, de pran, / do que eu ando porque cuido a ir / u ela é||435.9-10 que nunca me perdon / Nostro Senhor se máis de coraçon / vos pud’amar do que vos sempre amei||491.15-16 ca non á máis, na arte do foder, / do que, [e]nos livros que el ten, jaz||943.3-4 e nunca máis coitada foi molher / do que eu i fui||954.6 en que vos podia Nostro Senhor / fazer máis ben do que vos fez, senhor?||1493.17-18 nen vistes máis viços’ome seer / do que eu sevi, en nen un logar||1583.22-23 vós máis podedes / saber de min do que vos ja dix’én
máis que / máis ... que 'máis (do) que'
139.9 e que vos ama máis que outra ren||221.9 que eu desejo máis que outra ren||223.1 Se vos eu amo máis que outra ren, / senhor fremosa que sempre servi||357.4 ca perç’eu i e vej’a vós perder / máis que eu perç’, e contar-vo-lo-ei||377.8 Por quanto ben, ..., / Deus en vós pôs vos am’eu máis que al||383.16 Pero se ten por fremosa / máis que s’ela poder pode||514.2 Sempr’eu, mia senhor, desejei / máis que al, e desejarei, / vosso ben||526.9 porque vos sei amar / mui máis que os meus olhos nen ca min||537.7 tanto a fez Deus comprida de ben / que máis que todas-las do mundo val||542.9 Pero sempre vos soub’amar, / ..., / máis que os meus olhos e min||626.16 Quand’eu perdi aquela que amar / sabia máis que min nen outra ren||725.8 Por quanto sabedes que mi quer servir / máis que outra ren, quero-lho gracir||776.8 – Que prol ten el ou que talan lhe dá / de vos servir e amar máis que al||815.6 punharei ja de vos non querer ben / e pesar-mi-á én máis que outra ren||856.9 en amando, máis que outro amador, / vós, mia sen[h]or||856.11 que sempre eu soub’amar / e servir máis que outro servidor||861.14 como rogar-me, por Nostro Senhor, / o que me sabe máis que sí amar||926.28 [ai] lume destes meus / olhos, que sempre máis que min amei!||986.2 Pois de mia morte gran sabor avedes, / senhor fremosa, máis que d’outra ren||1321.9 que vos custará / máis que quanto val aqueste meu muu||1513.28 i á de correger, per bõa fe, / máis que nos meus, en que m’ides travar||1589.7 que ben vos juro que non sei / máis que ũu asno de foder||1632.20 e, máis que a ben, a mal lhe d’err’an / de ben nen mal dizer do jantar seu||1632.27 e, máis que a ben, a mal lhe salra / de ben nen mal dizer, u non jantou||1679.12 e faz creent’a quantos aqui son / que val mui máis que non dev’a valer
Pode existir inversión dos elementos da estrutura comparativa
61.18 e nunca m’én Deus leixe ben achar / se m’ora oj’eu non quisesse matar / que máis daquesto end’ela fazer!
30.19-20 Se me máis ben non fezer / que en cor á de me fazer||127.19-21 ca me valver’a mí máis de prender / mort’aquel dia que vos foi veer / que vos eu visse nen vos conhoscesse||303.20-21 que me val máis vee-la ũa vez / que quanto ben mi outra podia dar||430.18-19 que me val máis log’i morte prender / que viver coitad’en mui gran pavor||478.34-35 ca máis me pago do mar / que de seer cavaleiro||483.9 e mui máis lhi valera que trobado / nunca ouvess’el||489.32-33 Vi coteifes e cochões / con mui [máis] longos granhões / que as barvas dos cabrões||513.6 nunca me Deus dé o seu ben, / ..., / se non é o coraçon meu / máis preto dela que o seu||638.13 e, pero, [mia] senhor, grand’é meu mal, / vedes o que mi é máis grave que al||832.3 tornade-vos máis cedo que poderdes / e guisarei como faledes migo||1015.16-17 e con patela gorda máis me praz / que con bulhafre, voutre nen viaraz||1015.20 e o agoirador torpe que diz / que máis val o corvo que a perdiz||1046.19-20 ca máis [lhi] valra, se lh’eu [ben] quiser, / que quanto ben lh’el-rei fazer poder||1317.17-18 e máis valria ja pera queimar / que de jazer, como jaz, mal parada||1572.5 Máis valria que amor de Chorrichão||1572.29 Máis valria que amor d’un meu parente||1594.20 máis van a el que a meestr’And[r]eu / des antano que o outro morreu
O adverbio máis intervén en diversas construcións comparativas de excelencia
máis (adx.) … d(e) 'máis (adx.) do que'
172.6-7 faz-me querer ben tal senhor, / a máis fremosa nen melhor / do mund’, ...||368.15 A mui máis fremosa de quantas son / oje no mund’, ...||443.1 [A] máis fremosa de quantas vejo / en Santaren||557.13 Pois da máis fremosa de quantas son / [ja máis] non pud’aver se coita non||949.5 a máis fremosa de quantas eu vi / long’estava de parecer assi / come vós||1087.15-16 E, porque é Deus o máis sabedor / do mundo, fez-me-vos tal ben querer||1585.15-16 E este era o máis arrizado / ome de toda esta nossa terra
Esta construción aparece con frecuencia sen artigo
78.5 que vi por meu mal / máis fremosa de quantas nunca vi / donas do mund’; ...||175.5 e máis mansa das que eu nunca vi||179.25 máis fremosa de quantas donas vi||185.16-17 Ca de melhor conhoce-la fezestes, / máis mansa e máis mesurada seer / de quantas outras no mundo fezestes||185.16-17 Ca de melhor conhoce-la fezestes, / máis mansa e máis mesurada seer / de quantas outras no mundo fezestes||188.16 ca Deu-la fez por mal de min / máis fremosa de quantas son / no mundo||195.7 vee-la dona que por meu mal vi, / máis fremosa de quantas donas vi||196.7 ai mia senhor e meu lum’e meu ben, / máis fremosa das donas que eu vi!||238.8-9 ca ben assi faz a min mia senhor / e máis fremosa dona nen melhor / de quantas oj’eu sei||332.3 feze-a Deus senhor de mui bon prez / e máis fremosa de quantas El fez||625.11 e non / sei nen sab’outren nen sab’El razon / por que me faça máis mal de quant’ei||867a.2 Amor faz a min amar tal senhor / que é máis fremosa de quantas sei||867b.15 Amor faz a min amar tal sen[h]or / máis fremosa de quantas oj’eu sei||1220.15 [e] er fez-me log’i / máis fremosa de quantas donas vi||1679.14-15 ca se quer por máis fidalgo meter / de quantos á en tod’aquel logar
O hipérbato pode provocar inversión da orde dos elementos da comparación (de ... máis + adx.)
274.18 ou porque do mund’é a máis amada||297.2-3 que vos fezo, de quantas donas fez, / a máis fremosa nen de melhor prez
O hipérbato tamén pode agrupar de diferente modo os elementos da estrutura comparativa (adx. + máis de)
444.7 Senhor, fremosa máis de quantas son / en Santaren
o máis que + poder / o máis ... que + poder
As estruturas do tipo o máis / melhor que (rara vez sen artigo) admiten os verbos poder e saber e constitúen comparativos de excelencia
67.16 e rogarei / o máis que eu poder rogar / a Deus que El mi-a leixe oir / falar||197.21 Nen vej’ela, que moiro por veer, / que ést’o máis que me tolher podia||495.11 porque sei que vos farei tal / mingua qual fez omen leal / (o máis que podia seer) / a quen ama||541.8-9 Pero que troban e saben loar / sas senhores o máis e o melhor / que eles poden||722.21 mais sempre m’eu d’atal preito guardei / o máis que pud’e non ouv’i sabor||749.10 e ei que gradecer / a Deus ja sempr’o máis que poder / que m’El [fremosa fez]||1587.10 non ven a el ome con maloutia / de que non leve o máis que poder
518.16-17 que o máis mal e máis pesar / que mi vós poderdes fazer / [faredes a vosso poder]||518.16-17 que o máis mal e máis pesar / que mi vós poderdes fazer / [faredes a vosso poder]||530.7-8 quero-vos eu tal ben / qual maior poss’, e o máis encoberto / que eu poss[o]||711.6 que se veesse / o máis cedo que podesse||743.8 Des que naci nunca lhi fiz prazer / e o máis mal que lh’eu pudi fazer / lhi fiz, amiga
1026.9 que, depois que lh’o mandado disser, / que se verra máis cedo que poder

quanto ... maior ... tanto ... máis 'canto maior ... tanto máis'
1069.10-11 quant’eu ouver por vós coita maior, / tanto me máis aficarei / [...]
quanto máis ... atanto ... maior / quanto ... máis ... tanto ... maior
293.15-17 Mia senhor, quanto máis ben fazedes, / atanto fazedes a min levar / maior coidado no meu coraçon
23.16 e quant’eu máis viver tant’averei / maior amor de vos servir
quanto ... máis ... máis 'canto máis ... tanto máis'
1569.18 ca quant’el máis ouvesse máis valria
quanto máis ... tanto ... máis / quanto ... máis ... tanto ... máis ~ quanto máis ... atanto ... máis

951.5-6 quantas máis donas, senhor, ala vi, / tanto vos eu mui máis precei des i
54.9-10 quant’eu máis cedo podesse morrer / ta[n]to m’a mí máis devia a prazer!||423.5-6 e, por én, quanto m’el quiser matar / máis cedo tanto lho máis gracirei||1039.23-24 quant’ome máis ouver ou acabar / tanto d’aver máis avera sabor
305.1-5 Quant’eu máis donas mui ben parecer / vej’u eu and’e entendo ca son / mui boas donas, ..., / e quantas donas máis posso veer / atant’eu máis desejo mia senhor||305.4-5 Quant’eu máis donas mui ben parecer / vej’u eu and’e entendo ca son / mui boas donas, ..., / e quantas donas máis posso veer / atant’eu máis desejo mia senhor||305.4-6 e quantas donas máis posso veer / atant’eu máis desejo mia senhor / e atant’entendo máis que é melhor||305.10-11 e quant’eu ouç’as outras máis loar / atant’eu máis desejo mia senhor||305.16-17 e quant’eu vej’às outras máis de prez / atant’eu máis desejo mia senhor||1251.9-10 quanto lhis máis ides en min falando / atant’en[ten]den máis que lhis mentides
quanto ... máis ... tanto ... melhor ~ quanto máis ... tanto ... milhor
989.15-16 E quant’ome en el máis falar / tant’achará melhor razon
746.19-20 ca o sandeu quanto máis for / d’amor sandeu tant’é milhor
tanto (subst.) ... quanto ... máis + poder 'tanto (subst.) ... quanto máis + poder'
1028.1-2 Diz meu amigo tanto ben de mí / quant’el máis pod’, ...
u ... tanto ... máis 'cando ... tanto máis'
305.14-15 u a juntar con quantas no mund’á / das melhores, tant’ela máis valra

viir a máis 'chegar a maiores'
1545.11 que me sacará de meu sén / e que verremos a máis én

a máis poder loc. adv. mod. 'con toda a forza'
883.17 Am’eu e trobo e sérvi’, a máis poder, / aquesta dona por seu ben aver
de máis loc. adv. cant. 'de máis'
333.20 cuid’eu que é mal / de máis, amigo, demandardes-mi al||713.15 Por lhi dar coita por sabe-lo seu / coraçon ben, ..., / m’encobri de máis sempr’, ...||882.31 E non dev’omen seu cor encobrir, / ..., / de máis u lh’outro non pode valer||1652.18 o demo lev’o que lhi val / sa requeza de máis a quen / non presta a outren nen a sí
máis pouco loc. adv. cant. 'menos'
135.28 d’outra senhor me lhes farei, / ond’aja máis pouco pavor||148.8 netas de conde quer’eu cometer, / que me seran máis pouc’acoomiadas!||317.18 e por én sõo máis pouco preçado
Arredor dos elementos máis, ja e nunca aparecen diversas combinacións locutivas temporais
ja máis loc. adv. temp. 'xamais, nunca'
14.39 Ũa ren vos juraria, / e devede-lo creer: / que ja máis non amaria / se desta posso viver||19.6 quantos oje no mundo son / nen foran nen ja máis seran / nunca quiseron nen querran / nen queren gran ben a molher / com’eu vos quer’, ...||25.19 e ja máis, por vos non mentir, / macar [m’end’eu quisesse al non / queria o meu coraçon]||35.22 E, mia senhor, se eu ja máis en qual / coita vivo viver e me non val / morte, máis me valvera non nacer!||36.14 e a mí, por mi-o consentir, / me pode por ja máis aver||45.4 nunca per mí ja máis dev’a creer!||82.19 ja máis seu ben non averei / senon assi como mi-o ei||105.3 por que vo-lo ei eu ja máis a dizer: / ...||117.4 e quen deseja muit’ata[l] molher / de que non cuida ja máis aver ben||142.18 Deus, com’ar poderon viver / eno mundo ja máis des i, / senon coitados come mí / de tal coita qual oj’eu ei / por vós, qual nunca perderei?||170.2 Preguntan-me por que ando sandeu, / e non lhe-lo quer’eu ja máis negar||181.12 e ora moir’e praz-me de morrer / e non querria ja máis viv’andar||195.24 e por aquesto non / vi nunca máis prazer nen ja máis non / mi ar veerei||241.14-15 mais non viverei ja / máis des aqui, de pran, per nulha ren||269.14 e d’al me praz: que non saben por quen / nen o poden ja máis per mí saber||307.20 E, pois me non pod’a coita que ei, / nen Deus, matar, ja máis non morrerei||461.33 que nunca se trabalhassen / ja máis de o gua[re]ceren se o ben non agulhassen||552.9 nen ar atendo ja máis de vós al||557.14 Pois da máis fremosa de quantas son / [ja máis] non pud’aver se coita non||616.8 Pois vos non pudi veer, / ja máis non ouvi lezer||644.10 Des oimais non vos vaades se amor queredes migo, / ca ja máis non ar fui ledo meu coraçon, meu amigo||793.8 Vós catade per qual guisa sera, / ca non ei eu ja máis vosc’a viver||810.6 se mi queredes algun ben fazer, / se non, ja máis non vos poss’atender||840.17 E praza-vos, pois vosco quer andar / meu coraçon e nunca se part[ir] / de vós, sen[h]or, nen ja máis alhur ir||989.10 Tal companhon foi Deus filhar / no bon rei, ..., / que ja máis non disse de non / a nulh’ome por lh’algo dar||990.21 o melhor Don Lopo, a la fe, / que foi nen ja máis non sera?||990.30 Amen! Amen! Aquest’amen / ja máis non si m’obridará!||1054.2 que vós ja máis quisestes viver / en Leo[n] e nos veestes veer||1080.14 nunca eu depois vi prazer / nen ja máis non o veerei||1089.20 E, se vos prouguer o que vos direi / e pois morrer, ja máis non morrerei||1212.6 non vi depois prazer de nulha ren / nen veerei ja máis se m’el non ven||1232.6 E ben vos digo, se el morr’assi, / que non viverei [ja máis] des ali||1233.4 «non me veredes ja máis des aqui»||1376.11 e, pois eu ja máis non posso valer, / quero-m’andar per u seja viçoso||1490.3 atant’ei gran sabor de a fazer / que ja máis custa non recearia||1498.21 prazer pois nunca Don Estevan viu / nen veerá ja máis en Portugal||1518.4 vós sodes mui fraquelinha molher / e ja máis cavalgar non podedes||1643.4 e, se algun feito fez desguisado, / non o fara ja máis se Deus quiser||1652.26 pois el diz que lhi non én chal / de dizeren del mal nen ben, / ja máis del non atenderei / bon feit’...
ja máis nunca / ja máis ... nunca loc. adv. temp. 'nunca xamais'
127.7 e meteu-m’el eno vosso poder / u eu ja máis nunca coita perdesse||139.4 por Deus, creede ca vos quero ben / e ja máis nunca m’outro ben façades||175.7 aquesta fezo desejar a mí / Deus por ja máis nunca coita perder||186.28 se souber que lhi ben quero, ben sei / que ja máis nunca me querra veer!||336.11 e por aquesto o jur’e o digo / que ja máis nunca seja verdadeiro||388.13 que ja máis nunca veerei / se non vir o parecer seu, / ca ja ceguei quando ceguei||446.15 E sempr’eu cuidei no meu coraçon / de lhi fazer serviç’e me guardar / de ja máis nunca lhi fazer pesar||484.28 ca non me mova d[aqu]este logar / se ja máis nunca cuidei passar Lora||493.23 Ja máis nunca serra, / se con quanta lãa á en esta terra / a escaentassen, nen con no azeite||557.3 Amor, en que grave dia vos vi, / pois que, tan muit’á, [a] que eu servi / ja máis nunca se quis doer de mí||564.5 en un fremoso virgeu / ũa fremosa pastor, / que ao parecer seu / ja máis nunca lhi par vi||761.15 e direi-vos que façades: / ja máis nunca mi-o digades||771.19 E ja máis nunca mi fara creer / que por mí morre, ergo se morrer||774.14 Este perdon foi de guisa, de pran, / que ja máis nunca mig’ouvess’amor||1014.9 E gran sazon á ja, per bõa fe, / que el[e] meu ben podera aver / e ja máis nunca mi-o ousou dizer||1515.4 rogo-te que nunca digas meu son / e ja máis nunca mi faras pesar||1515.20 ja máis nunca teu cantar oirei / que én non ria mui de coraçon||1553.13 que eu sõo certo, ..., / ..., / que, ..., / que ja máis nunca veerá / en nen un temp’a face de Deus||1553.16 El fez sempre mal e cuidou / e ja máis nunca fezo ben||1576.3 Ja máis nunca quedamos, andando vias, / por partir comendas e benfeitorias
200.18 ca me fez ela mui gran coit’aver / de que ja máis non sera sabedor / nunca per min||325.5 ja máis por coita nunca ren darei||352.3 De mort’é o mal que me ven / muit’e tan grave de sofrer / que ja máis enquant’eu viver, / ..., / nunca me pode tolher al / mal nen gran coita||459.12 e quen estes mata, a ren creede ben sen dultança, / que ja máis en este mundo nunc’avera vingança||1398.24 E se mi Deus a mí desse poder / qual oj’el á, pois morrer, de viver, / ja máis morte nunca temeria
máis nunca loc. adv. temp. 'nunca xamais'
38.8 e máis nunca o farei / mentr’oer esta senhor que oj’ei
máis nunca ja / máis nunca ... ja loc. adv. temp. 'nunca xamais'
767.13 Máis nunca ja crea molher / que por ela morren assi
1232.26 – Amiga, per ceos é quant’eu ei / de mal, máis nunca o ja cearei
nunca ja máis / nunca ... ja máis loc. adv. temp. 'nunca xamais'
177.4 Ca, Deus-lo sabe, poi-la vi, / nunca ja máis prazer ar vi, / per boa fe, u a non vi||281.16 ca, pois ali non morri con pesar, / nunca ja máis con pesar morrerei||827.3 Jurava-m’oje o meu amigo, / por tal, madre, que lhi perdoasse, / que nunca ja máis se mi as[s]anhasse||961.20 de nunca ja máis mi parecer ben, / porrei mig’eu de lhi ben non querer||1007.22 eu post’avia no meu coraçon / de nunca ja máis neũu ben fazer||1173.4 ca tan ben est’á ja do meu amor / que nunca ja máis o pode perder||1242.14 ca, poi-lo souberen, el partid’é / de nunca ja máis viir a logar / u me veja, tanto m’an de guardar||1245.15 ca jurei, tanto que fostes ido, / que nunca ja máis vos fezesse ben||1254.2 Eu, louçana, enquant’eu viva for / nunca ja máis creerei per amor||1254.4 nunca ja máis per amor creerei, / pois que mi mentiu o que namorei||1322.8 Por tal juiz nunca ja máis sera / desembargad’este preito que ei
321.10 e ve[e]d’ora que faredes i, / ca nunca vo-lo ja máis jurarei||900.17-18 e nunca no mundo prazer / des aqui ja máis aguardar||1032.18 ca, se a verdade poder osmar, / nunca veredes ja máis u eu for||1656.11-12 nen m’ar tenh’eu de nunca del prender / ja máis bon don nen bõa espadada
nunca máis / nunca ... máis 'nunca máis'
20.4 u nunca máis acharei outra ren / de que eu possa gasalhad’aver||20.21 e nunca máis do meu / cor perderei mui gran coita||110.21 ala morrerei, / u nunca máis ja vós sabiádes novas de min||181.29 é mia senhor, do mui bon parecer, / ..., / e que nunca máis veer poderei||195.24 e por aquesto non / vi nunca máis prazer||465.7 «De mui bon grado queria ir / logo e nunca [máis] vĩir»||653.2 O meu amigo que mi dizia / que nunca máis migo viveria, / par Deus, donas, aqui é ja!||875.7 e foi-se e sol non quis catar por mí, / e nunca máis pois con ela falei||1023.9 nunca máis pudi dormir||1198.7 Anda tan triste que nunca máis vi / andar nulh’ome||1273.3 porque m’ante non viu / e nunca máis depois el ar dormiu
73.4 E non atend’eu, mao pecado, / de nunca i máis de conselh’aver||282.6 e nunca vos máis direi én||786.20 E quen esto non souber entender / nunca én máis per mí pode saber||934.8 ca nunca vos eu máis por meu terrei||934.13 Nunca vos máis paredes ante min||1041.16 e des i / nunca lhis máis poden entender ren||1340.31 log’i prometeo / que nunca per el máis estudaria

verb. + quanto máis + poder / verb. + quanto ... máis + poder 'verb. + todo canto é posíbel'
Esta estrutura constitúe unha expresión correlativa que equivale a un adverbio superlativo de cantidade
1422.5-6 dizen que fode, quanto máis foder / pode, o vosso mouro a vossa molher||1638.2 Eu digo mal, com’ome fodimalho, / quanto máis posso daquestes fodidos||1638.8 Ando-lhes fazendo cobras e sões / quanto máis poss’, ...
261.18 e conven-mi a guardar / de mi-o saberdes quant’eu máis poder||402.3 sab’ora Deus que sempre vos servi / quant’eu máis pud’; ...||406.8 sempre o eu neguei / quant’eu máis pude, assi Deus me perdon||446.2 Sempr’eu punhei de servir mia senhor / quant’eu máis pud’, ...||581.7-8 E busca-lhi convosco quanto mal / ela máis pode, aquesto sei eu||1248.14-15 ca d’el morrer, madre, per bõa fe, / mi pesaria quanto mi pesar / máis podesse||1553.5 que eu soo ben sabedor, / quanto o máis posso seer||1604.11 pois esta dona sempre tant’amei, / ..., quanto vos eu direi: / quant’eu máis pudi
[últ. rev.: 07/05/2018]